Tanım
- Ata, ecdat, büyük ata: “eçüm apam bumın ḳaġan, iştemi ḳaġan” atalarım Bumın Kağan, İstemi Kağan; “eçümüz apamız yamı ḳaġan” atamız Yamı Kağan. Tanıklar: OKTBK
- KB’de ilk ata, Âdem: “ajunḳa apa inmişinde berü” (ilk) ata dünyaya indiğinden beri; “apalı ḫavalı” Âdem ile Havva. Tanıklar: KB2
- Unvan: “apa tarḳan” apa tarkan. Tanıklar: KÇKTBK
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): apa — yalın hâliyle 21 kez
Çekimli biçimler (4):
Bağlamlar
Bütün geçişler (31) →KB Kutadgu Bilig
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 219 | ajunḳa | apa | inmişinde berü / uḳuşluġ uru keldi eḍgü törü |
| KB 1732 | apa | oġlanın körse muŋluġ tigü / bütün kün tirer neŋ bulumaz yigü | |
| KB 2225 | bitig bilmez erse | apa | oġlanı / negü bilgey erdi yıl ay kün sanı |
| KB 3653 | buzulġay ajun barça ḳalġay ḳuruġ / | apa | oġlana barça kesgey uruġ |
| KB 4690 | yana yandru yanmaḳ yawalıḳ tapa / yararmu maŋa ay baġırsaḳ | apa |
KT Kül Tigin Yazıtı
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT D 1 | kişi : oglınta : üze : (e)çüm | (a)pam | : bum(ı)n ḳ(a)ġ(a)n : işt(e)mi ḳ(a)ġ(a)n : ol(u)rm(ı)ş : ol(u)r(u)p(a)n : … |
| KT D 13 | … (ı)ş : bod(u)n(u)g : türük : törüsin : ıçġ(ı)nm(ı)ş : bod(u)n(u)g : (e)çüm | (a)pam | : törüsinçe : y(a)r(a)tm(ı)ş : boşġurm(ı)ş : tölis : t(a)rduş [bod(u)n(u)g … |
| KT D 20 | (e)çüm(i)z / : | (a)pam(ı)z | : tutm(ı)ş : yėr sub : idis(i)z : bolm(a)zun : tėy(i)n : (a)z / bod(u)n(u) … |
| KT B | in(e)nçu : | (a)pa | : y(a)rġ(a)n t(a)rḳ(a)n : āt(ı)g: [be]rt(i)m : |
BK Bilge Kagan Yazıtı
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK D 3 | kişi : oġlınta : üze : (e)çüm | (a)pam | : bum(ı)n ḳ(a)g(a)n : (i)şt(e)mi ḳ(a)g(a)n : ol(u)rm(ı)ş : ol(u)r(u)p(a)n … |
| BK D 12 | bod(u)n(u)g : (e)çüm | (a)pam | : törüsinçe : y(a)r(a)tm(ı)ş : boşg[(u)r]m(ı)ş : töl(i)s : t(a)rduş : bod( … |
| BK D 17 | (e)çü[m(i)z | (a)pam(ı)z | : tutm(ı)ş ye]r sub [ : id(i)]s(i)z : ḳ(a)lm(a)zun : / [tėy](i)n [(a)z bod … |
| BK G 13–15 | … (a)yu : ul(a)yu : ş(a)d(a)pıt : b(e)gl(e)r : öŋre : töl(i)s : b(e)gl(e)r : | (a)pa | t(a)rk[(a)n] b(a)şl(a)yu : ul(a)yu : ş(a)d(a)pıt : b(e)gl(e)r : bu [ ] / t … |
KÇ Küli Çor Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KÇ 1 | ... alpin erdemin üçün | Ap[a | Tarḳan] Çıḳan Tunyuḳuḳ ėtip bermiş. |
O Ongin Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| O 1 | Eçümüz | apamız | Yamı ḳaġan tört buluŋuġ ėtmiş yıġmiş yaymiş basmiş ol ḳan yoḳ boltuḳda k(ė … |
T Tunyukuk Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 32 | … )s(ı)tma : t(ė)m(i)ş : bög<ü> ḳ(a)ġ(a)n : b(a)ŋ(a)ru : (a)nça / yıdm(i)ş : | (a)pa | t(a)rḳ(a)nġ(a)ru : içre s(a)b : ıdm(i)ş : bilge tunyuḳuḳ / (a)ny(ı)ġ ol: ü … |
ŞU Şine Usu Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| ŞU G 14 | .... ky .. sgr . k . tıŋıl kidt -m? . | apa |
Man Manichaica I-III
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II K. 2a-138 | … ezrua t(e)ŋri kim k(e)ntü ol kamag t(e)ŋri yėrinteki t(e)ŋriler-niŋ ecesi | apası | süzök kut yaruk ög ürüŋ … … [kö]ŋül odug sak … … … … küçlüg … … … … … yėrd … |
TT TT I-X
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T III 2602-64 | apam | birög munıteg [.] arıġ nomlap ḳotmasar . amtıḳategii yėrtinçü. alḳınmazmu … |
Aynı gövdeden maddeler
“apa” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).