Tanım
- Bölmek, ayırmak, sınıflamak (çoğunlukla “adırtla-” ile): “uġuşlarıġ bölmek adırtlamaḳ bölük” âlemleri bölüp ayırt etme bölümü; “inçip böle adırtlayu tükedgey biz” sonra bölerek, ayırt ederek bitireceğiz; “yalŋuqlarnıŋ tözlerin erkliglerin böldeçi adırtladaçı kişiler” insanların özlerini, yetilerini ayırıp ayırt eden kişiler; “kop kamag yalaŋuḳlarıg üç öŋi böler” bütün insanları üç ayrı (gruba) böler; “nomuġ bölgelir adırġalır üçün” öğretiyi bölmek, ayırmak için. Tanıklar: MaitAbh2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): böl- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (35) →Abh Abhidharma (Shogaito)
31 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 68–71 | ḳaltı süt-in yuġrutgartaman ünmiş teg tėp分別界品tadukoş uġuş -lar-ıġ | bölmek | adırtlamaḳ bölük aŋ’ilki-niŋ aŋ’ilki第一頌aŋ’ilki şlk söz-ler又karik yme/tėr諸一 … |
| Abh.Sho. 1653–1656 | adın köŋül-teki nom-ta ulatı -lar umaz | bölgeli | adırtlaġalı tört türlüg tüz-ün-ler kėrtü-sin 猶如无目inçe ḳaltı köz-süz teg iş … |
| Abh.Sho. 2614–2617 | … nom-lar kkirlig kirsiz ikigü anda ḳadılışmaḳ bulġaşmaḳ üz-e alp bolur erti | bölgeli | adırtlaġalı birök muŋa tayaḳ-lıġın söz-leser sėziŋülük bolur erti yaŋġaḳ k … |
| Abh.Sho. 3026–3033 | … üç erdüki ne üçün iki -leyü kergek-lep söz-leti (üç) tėp答adırtlıġ odġuraḳ | bölgelir | adır -tlaġalır üçün有一师云bar bir baḫşı söz-ler iki ygrmi tıldaġ -tın turuġm- … |
| Abh.Sho. 3111–3113 | … lüp ḳılmış erür iki abipiray一师云bir baḫşı söz-ler kök ḳalıḳ bir erür bolmaz | bölgeli | adırtlaġalı tėp有部一师云sarva-asdivat ni’kay-lıġ bir baḫşı söz-ler. |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 6.2.2.1/9–11 | 人性根 yalŋuq-lar-nıŋ töz-leri erklig-leri /// -in | böldeçi | adırtladaçı kişi-ler 無有ΟΟ yoq [edgülüg yıldızı]/// ayıġ ögli-ler birle bil … |
| Sho.Rosia 6.2.2.3/35 | … ġı]r-ın bilmek üz-e : köŋ-ülüŋ-nüŋ biligiŋ-niŋ yénikin aġ[ırın] /// 6) /// | [bölgil | adırt]-laġıl 自在三昧 erksinme-k dyan-ta küsüş dyan yme tér /// / 7) /// t’ 戒 … |
| Sho.Rosia 6.3.2 /35 | … 觀一心等受 d(i)yan-ta bilge bilig-te bir uçluġ köŋül-l[erin] tüz-in teginip 分別於法 | bölüp | adırıp nomta 量度 ülgülep teŋlep 修[習 bışrunsar] ögredinser 多修習已 üküş bışrunu … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.046.17–19 | törtünç yėti künte kop kamag yalaŋuḳlarıg üç öŋi | böler | ... bir oŋalı utġur--aḳ uluşta turmışlar.. |
Aynı gövdeden maddeler
“böl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).