İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bor isim

38 geçiş 6 biçim 4 eser KBMaitBKKP Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Şarap: “bor ol bu biligke uḳuşḳa yaġı” şarap bilgiye, akla düşmandır; “bor içme” şarap içme; “bor begni satġuçı erdimiz” şarap ve … satıcısı idik; “üçünçi taḳı bir bor işçe sewe” üçüncüsü de şarap içmeyi sevmek. Tanıklar: MaitKB3
  2. (Bilge Kağan yazıtında, “otça borça”) ateş gibi, fırtına gibi (?): “türgiş ḳaġan süsi otça borça kelti” Türgiş kağanının ordusu ateş gibi, fırtına gibi geldi. Tanıklar: BK2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bor — yalın hâliyle 30 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • borḳa 3 (KB) · borka 1 (Mait)

Çekimli biçimler (5):

KB Kutadgu Bilig

33 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 339 üçünçi taḳı bir bor işçe sewe / siziksiz bu er boldı birtem yawa
KB 2091 bor içmez kerek beg fesad ḳılmasa / bu iki ḳılıḳtın ḳaçar ḳut basa
KB 2103 bor içse oyunḳa awınsa begi / ḳaçan yetgey il kün işiŋe ögi
KB 2653 neçe me uwutluġ silig ḳılḳı uz / bor içse otunluḳ ḳılur barça öz
KB 2729 bor içmez kerek bolsa ḳılḳı arıġ / yaraġsız ḳılınçıġ yıratsa arıġ

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.044.10 nomsuz tö(rüsüz) ... -r yėrke borka / / - ...
Mai.Tek.110.26–27 / / / biz ilkide kişi et-öz(ite erken) bor begni satġuçı erd(imiz)
Mai.Tek.110.28 / / (i)rinçü kılınçın ... ... -mış bor begni ... - / r yalar ... - / samaḳımız arıtı ... -e ol kuvramış ... (y)al …

BK Bilge Kagan Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK D 27 türg(i)ş : ḳ(a)g(a)n : süsi: otça : borça : k(e)lti:

KP Kalyanamkara Papamkara

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP VII-8 teŋrim aġlıḳ ḳuruġ bor(=l?)ḳal- ır aġı barım alḳın-sar uvatsar yazuḳḳa tüşe teginmegey ėrtimiz teŋ …

Aynı gövdeden maddeler

“bor” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).