Tanım
- İndirmek (Kur’an çevirisinde çoğu kez vahiy, kitap indirmek): “bitig indürdümiz anı saŋa” kitabı sana indirdik; “indürdi sizke kökdin suw” size gökten su indirdi; “taŋrı indürdi sözde körklügrekni” Tanrı sözün en güzelini indirdi; “bitig indürmek taŋrıdın ʿaziz bilgen” kitabın indirilişi aziz ve bilen Tanrı’dandır; “kim tilese … indrür endaze birle” dilediğine ölçüyle indirir; “yaşıl kökte erse kör indrür özüg” (dil) insanı mavi gökte olsa bile yere indirir (KB). Tanıklar: KuT4KB
- (Kalıba) geçirmek, bastırmak: “uġrayu soḳa tamġaḳa indürüp … miŋ küün yaḳdurup” özenle baskı kalıbına geçirip bin nüsha bastırıp (AO). Tanıklar: AO
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): indür- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (8):
Bağlamlar
Bütün geçişler (48) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
45 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/92b1 | … kim bittiler sabit turuŋlar bitüp taŋrıḳa yalavaçlarıŋa ol bitig kim ıḍtı | indürdi | yalavaçı üze ol bitig kim ıḍtı anda aşnu kim kim tansa taŋrıḳa hem ferişte … |
| Ku. T. 30/38b2–3 | 24 ḳaçan kim aytılsa olarḳa: negü | indürdi | iḍiŋiz ayurlar: aşnuḳılarnıŋ bitimiş sörçekleri |
| Ku. T. 31/36b3 | 2 | indürmedimiz | seniŋ üze ḳurʾannı emgek üçün saŋa |
| Ku. T. 34/93a2 | 23 taŋrı | indürdi | sözde körklügrekni kitabnı meŋzeşigli rastlıḳ içre yandruġlılar andaġ tepr … |
| Ku. T. 37/1b1 | 2 | indürmek | bitig [taŋrıdın] [ʿaziz] bütün işlig |
TT TT I-X
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 4.-221–224 | yėl yėltirip | intürdi | lim sıntı . |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 1003 | ḳalı sözleyü bilmese til sözüg / yaşıl kökte erse kör | indrür | özüg |
AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AO-64–65 | eşdep yükünç-i birle arıġ uz bitidip uġrayu soḳ-a tamġa-ḳa | indürüp | artuḳ-suz ögsüksüz miŋ küün yaḳdurup üleyü tegintim |