İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

iz isim

30 geçiş 9 biçim 7 eser KBKuTMaitTTAHAbhShoR

Tanım

  1. İz, ayak izi: “ud izinteki suvug taluy ögüz suvınıŋ yüleşürgeli bolmaz” öküz izindeki su okyanus suyuyla karşılaştırılamaz (Mait); “olar uş meniŋ izim üze tururlar” (KuT) onlar işte benim izimde duruyorlar; “ḳalıḳ ḳarşu keldi izin izledi” gökyüzü karşıladı, izini sürdü; “biliglig izin izlegil” (AH) bilgilinin izinden git. Tanıklar: MaitKuTKBAH
  2. Geride kalan iz, nişan: “özi öldi erse atı ḳaldı iz” kendisi öldüyse adı iz olarak kaldı; “sansarnıŋ izi oruḳı” (ShoR) sansarın izi, yolu; “tört türlüg nomluġ iz uruġlar” (Abh) dört türlü öğretinin izleri, tohumları. Tanıklar: AbhKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): iz — yalın hâliyle 16 kez

Çekimli biçimler (8):

KB Kutadgu Bilig

20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 235 kerek beg kerek ḳul ne eḍgü isiz / özi öldi erse atı ḳaldı iz
KB 2245 ḳalı bolsa begler bu küçkey isiz / anıŋ işçileri buzar eḍgü iz
KB 4997 yorıḳ tüzse ötrü könitse sözi / arıtsa ilinde isizler izi
KB 5521 iz erse küçkey kötürme anı / elig birme ilke ulıtġay sini
KB 6429 olarnıŋ ḳılınçı ne ḳılḳı sözi / eşitip ḳutaḍġu ol eḍgü izi

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 31/62a2 84 aydı: olar uş meniŋ izim üze tururlar ėwdüm saŋar ey meniŋ iḍim ḫoşnud bolġıl
Ku. T. 31/67a2 … aydı melʿun: kördüm ol kim körmediler anı aldımız bir awuç topraḳ yalawaç izindin attımız anı mundaġuḳ bezedi mėni et-özüm
Ku. T. 36/45a3 22 kendü aydılar: biz buldumız atalarımıznı ol din üze biz olarnıŋ izleri üze könülmişler-miz
Ku. T. 36/45b2 … aydılar ol uluşluġları: biz buldımız atalarımıznı bir din üze biz olarnıŋ izleri tize yorıġlılar-miz

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.038.18–24 ud izinteki suvug taluy ögüz suvı--nıŋ yüleşürgeli bolmaz.. erser.. ançulayu yėme mėni …
Mai.Tek.058.02–04 … kadag sözlü(g) yinçge uvşaḳ kurt koŋuzug ölürüp teŋri burkan(ıg) ėŋ tepmiş izinte kemişür erdi..

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T III D 2601-5 yügerü . . . . . /iz // ig m / . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . / k üç . . . . . . . …

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 225–228 aya dost biliglig izin izlegil ḳalı sözleseŋ söz bilip sözlegil aḳı erni öggil öger erse sen baḫı …

Abh Abhidharma (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 2452 tört türlüg nomluġ iz uruġ-lar.

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 7.2 /367 sansar-] nıŋ iz-i oruḳı ::