İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ak

Renkler 4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
314
geçiş
116,4
milyonda
4
biçim
9
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Irk Bitig21.542,0
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi295120,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
IB D 0,33
Sek D 0,00
Mait D 0,49
TT D 0,00
ShoR D 0,00
DLT D 0,33
DK D 0,51
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kazakı8611012,709,719,261.088,0
sakallı10309,908,483,15101,5
mehemmed663.0459,334,547,78292,1
kenârlı6149,238,852,4464,7
lop6239,198,132,4457,4
menhûs7949,136,322,6148,1
yüzün6818,966,312,4241,1
paşa’ya178648,894,403,9371,8
berrâk5538,806,662,2136,8
rusı4328,577,071,9931,8
karadeniz’de4378,546,861,9830,6
sakalı4398,546,781,9830,1
azak62458,464,722,3627,8
kirmân4648,446,071,9726,0
sa‘âdeti4808,385,751,9624,2
tabya51978,324,772,1523,6
kazak52078,304,702,1523,1
gök41078,285,331,9521,9
elbersakî338,2810,071,7341,9
kenarlı338,2810,071,7341,9
rûsı358,279,331,7335,2
dâreynde388,258,651,7331,3
biiznillâh3108,258,331,7329,7
düşen3298,166,801,7222,6
süd41488,154,861,9319,3
sunkur3348,146,571,7121,6
gözü41718,084,651,9218,2
paşa’nın87467,953,532,5824,6
buluşup31067,874,931,6814,8
maskov42527,864,091,8815,2
ihtiyâr31147,844,821,6714,3
özü43017,743,841,8613,9
kefereleri43187,703,761,8513,5
yüzü31797,644,171,6411,7
deyince43667,593,551,8312,4
âsî32207,523,871,6110,6
kul32357,483,781,6110,2
rûzı32387,483,761,6010,1
kal‘asın56507,413,051,9712,4
kal‘aları32657,413,601,599,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (314) →
EÇS IX Y236b … inye gölünün evsâfı tamâm olup Minye cânibinden yine şimâle Ak Taşlık belin geçüp üç sâ‘at renc [ü] anâ çeküp el-iyâzen bi …
EÇS VIII 195b Ba‘dehu dördüncü gün Ak Mehemmed Paşa ve vâlî-i vilâyet-i Kefe olan Sarhoş İbrâhîm …
EÇS VIII 199b … zûn olup der-i devlete revâne olacak mahalde hân hazretleri Ak Mehemmed Paşa'ya on beş kîse guruş ve beş bin altun ve on e …
EÇS X Y288b … ar. Üç yüz at ve kısrak ve üç yüz mızrak ve kılıç ve akve-i âk ve bu kadar esbâb kamîs-i ak ganîmeti kabz edüp,
EÇS V 172a–172b … e pâk libâslar ile mülebbes bir vecîhü'l-manzar ve müşekkel ak sakallı çelebidir.
EÇS VII 24a nassı üzre yüzü ak olup âkıbeti hayr olmayup âkıbet-kârı âk olup hışm-ı pâdişâ …
EÇS VII 187a … a gelüp Maskov elçisine buluşup sohbetler etdik. Ertesi gün Ak Mehemmed Paşa yine Maskov elçisi ile Süleymân Paşa'yı ziyâf …
EÇS V 17b–18a … ehr-i Çoruğ kenârında Gönye kal‘ası cenginde kavm-i Kazak-ı Ak ile etmiş ola.
EÇS II 367a … ] eskâllerimi ve bâr-ı sakîllerimi bî-küsûr verüp bir boğça ak kenarlı serâvîl kamîs ve on top sûf ve bir kıt‘a Kitâb-ı Mi …
EÇS I 67a … mine'l-acâyib idi. Ba‘dehu Karadeniz'de üç yüz pâre Kazak-ı âk şaykasıyla ceng-i azîm edüp Kazağ'ın cümle şaykalarından fe …