İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ata

260
geçiş
96,4
milyonda
3
biçim
9
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Süci Yazıtı114.285,7
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Uigurica I-IV1158,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig37502,9
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı24739,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18676,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sü —
Mait D 0,29
U D 0,00
KuT D 0,24
KB D 0,53
DLT D 0,33
AH D 0,33
DK D 0,60
EÇS D 0,83

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ata) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
süvâr3560810,376,225,84235,4
dona101410,229,863,16126,7
binüp1518210,126,743,84111,8
bindirüp104910,058,053,1593,9
oġul91249,586,562,9764,7
kemâl91449,516,342,9661,9
ornı6279,428,172,4457,5
takla468,949,762,0049,7
ḳayın4138,918,641,9941,3
bilârikâb4198,888,091,9937,8
bayattın4258,857,701,9935,4
tüfenglerin4358,807,211,9932,5
bineler348,549,931,7338,5
kuyruksuz388,528,931,7332,4
ḳısa398,518,761,7331,6
kâdir62918,484,742,3628,0
katıra3178,477,841,7227,2
yukaruya3198,467,681,7226,5
erdim3328,406,931,7223,1
yig3458,336,431,7121,0
oġlı3498,316,311,7120,5
ḳorḳut3508,316,281,7120,4
rikâb3518,306,251,7120,3
oğul52708,274,592,1422,3
ana121.1038,173,823,2241,4
atdan31198,025,031,6815,2
sarı65127,993,932,2921,5
bardı31287,994,931,6814,8
biner31397,944,811,6714,3
oldı31647,864,571,6613,3
tegimlig31657,854,561,6613,3
ḳız31787,814,451,6512,8
zemîne32277,664,101,6311,4
nüzûl32317,654,071,6311,3
dede44087,623,671,8413,0
ḳıldı32787,513,811,6110,3
sarây33537,333,461,579,0
mâlik57937,283,031,9612,3
benî61.0107,272,952,1314,1
at101.8917,252,782,7021,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (260) →
EÇS VIII 330a–330b … kuloğlu ve gayri kullar ki ol kazâlarda sâkinlerdir, cümle ata dona ve bisâta mâlik olup askerî geçinen altı sancak yerde …
EÇS IV 221b Hemân biricik yılandan kamçı ile fakîre ata çarpup dizgin değşirüp ol sarp sengistân içre yalçın kayala …
EÇS VIII 201a … -i Risâlet-penâh dâr-ı bâkîye intikâllerinden sonra bu Sarı Ata Sultân ve Mâlik Eşter hazretleri ve Baba Mansûr hazretleri …
EÇS VIII 201a Ziyâretgâh-ı Sarı Ata Sultân
EÇS II 334a … dı. Ol rûz-ı zemherîrde Bâkî Paşa ve Seydî Paşa ser-bürehne ata binüp Erzurûm'un Gümüşlü Künbet meydânında ve Nasûh Paşa oğ …
EÇS VII 24a … lîm etdikde fi'l-hâl gayret-keş Osmân Ağa'nın vücûdun gayri ata bindirüp cümle guzâtın şühedâların na‘şelerin ve mecrûhları …
EÇS III 31b Niçesi ata süvâr olup çeşminin kuvvet-i basarı ve kudret-i nazarı kalm …
EÇS VI 45a … şâhın binek taşına yanaşdırup on, on beş âdem gücile paşayı ata bindirüp vâlih [ü] hayrân sarâyına gelüp hâb-ı râhata yatdı …
EÇS VI 179b … up bî-bâk ü bî-pervâ Kanije'yi döğerken Sadrıa‘zamın toplar ata ata geldiğin küffâr-ı hâksâr işidüp cân u baş havfine düşüp …
EÇS I 158b–159a … nî tohum buğdayın halk üzre serperek "Benim elim değil Âdem ata elidir, Yâ Rabbî berekât-ı Halîl ver" diyerek gürûh gürûh u …