İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

irinç

23
geçiş
8,5
milyonda
11.585.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
9
eserde
25
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)8369,4
Manichaica I-III1485,7
Uigurica I-IV4633,7
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig340,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KİP D 0,00
KP D 0,00
Mait D 0,59
Man D 0,00
U D 0,45
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,33
KB D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: irinç) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yarlıg4912,0012,672,0064,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“irinç” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (23) →
Mait kim yėme kın kızġut kıltaçı erserler küniçi yaġıçı irinç yarlıg tınlıglarıg yazuḳ yaŋluḳka tüşürgüçi erser--ler ezük …
U II, T II Y.32-6–7 irinç lġ umuġsz inaġsz bu tınlġ-lar muntaġ emgeklig …. [yol]da tü …
Mait tėp tėdi ... bu irinç (yarlıg) - -lüg tözin b / - ... ... i osugl(ug) bir ... ... …
TT II D 178b. 180-1–2 ///// larımın yme-e irinç ḳılıp . ölür -tüm .
U II, T. II, Y., 48-21–38 … ḳurup oḳ adıp adınaġu-nuŋ ėsig öz-lerinte adırtım erser .. irinç yrlġ yazuḳsuz kişi-ler-niŋ oġlın ḳızın bulġadım erser amraḳ …
U II, T. II Y 42.-38–57 … i ḫılıçın bıçıp ya ḳurup oġ atıp atnaġu ėsig özinte atırtım irinç yarlġ yazuḳ--suz tınlıġ-laraġ oġlın ḳızın bolulġatım (bulġa …
ShoR 4.2.2/23–25 … -üş öritü teginür mn alqu qamıġ baġda buqaġu -ta berklenmiş irinç yarlıġ tınlġlar baġıntın buqaġusıntın boşulzunlar
Man II D 173 a1-311–315 … entükin iglemekin ölmekin kop yėrde açıg emgek körtükin yme irinç kişi oglı k(e)ntü körmiş ötekin emgekin atayurlar
KuT T. 35/46b3 39 ey boḍnum bütünlükin bu yaḳın tiriglik irinç turur bütünlükin ol cehan ḳarar sarayı turur
Mait … aġ bolup ḳop ḳamaġ tınlaġlarḳa üzüksüz buşı bi[rü]r .. alḳu irinç yarlaġ tınlarġlar[a]ġ sewer amrayur ..