İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

it

50
geçiş
18,5
milyonda
2
biçim
10
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Şine Usu Yazıtı1841,0
Abhidharma (Shogaito)125,2
Uigurica I-IV1158,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig29394,2
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi93,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
ŞU —
Abh D 0,00
U D 0,00
KuT D 0,33
KB D 0,76
DLT D 0,33
AH D 0,33
DK D 0,33
EÇS D 0,58

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: it) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
özüŋke33610,169,131,7332,3
işke31209,187,401,7224,9
iş65868,276,112,4139,1
arslan33088,106,041,7119,3
ve6147.9190,41-1,87-6,5017,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (50) →
EÇS VI 144b Ve Taşlıca'nın taş döğen it cânlı atları ve Hersek bârgîr pirapçeleri ve komor bârgîrle …
KB 5703 bu kün it usanma bu tapġun işig / bu kün itse itlür yarınḳı itig
EÇS III 99b–100a … ey gök bahtlı, biz seninle şehîdlik isteyelim. Bre kalk hey it" deyüp refîkı dahi hâbden bîdâr olup eydir: "Hayr ola Velî! …
KB 914 bu eḍgü tilegli negü tir eşit / ḳamuġ eḍgülük ḳıl özüŋḳe iş it
DK XI 37 … um yoḫ kendü aṣlum ṣımaġum yoḫ didi bir daḫı ṣoylamış aydur it kibi güv güv iden çirkin() ḫuṣlı küçüçük ṭoŋuz şölenlü bir
KB 4548 ew almaḳ tilese ay ıt ḳoşnısın / yir almaḳ tilese ayıtġıl suwın
KB 5849 … m sen ḳulaḳım sen körgil eşit / ne teŋsiz körünse körü ıḍma it
EÇS IX Y38b … ebidir. Ammâ şeb [u] rûz halkı mezemmet [ü] kadh edüp kuduz it gibi dalamadadır. Ammâ her hicvi Sihâm-ı Kazâ-i Nef‘î'ye mâ …
KB 2048 ḳalı bolsa arslanḳa ıt başçısı / ol arslan bolur barça ıt saḳışı
KB 165 … ilin emgemiş er negü tir eşit / bu söz işke tutġıl özüŋe iş it