İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kirür

37
geçiş
13,7
milyonda
7.882.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
9
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra21.123,6
Sekiz Yükmek4867,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)4184,7
Manichaica I-III1485,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Kutadgu Bilig19258,3
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
KİP D 0,33
Sek D 0,59
Mait D 0,00
Man D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,49
KB D 0,77
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kirür) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
boġuzdın5811,8312,482,2480,7
tüşeser3311,2613,151,7354,7
ülgi31710,8310,651,7338,9
ig3839,688,361,7328,9
tŋri33697,926,211,7120,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kirür” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (37) →
KB 1515 ḳarındın çıḳardıŋ ḳarınḳa kirür / şekerdin igiḍtiŋ yılanḳa birür
KB 4032 biri oġlan erken tapuġḳa kirür / taḳı bir beḍük bolsa ötrü ḳılur
KB 991 et öz ülgi barça boġuzdın kirür / bu can ülgi çın söz ḳulaḳtın kirür
KB 6383 tiken ol uḳuşluġḳa dünya tolu / aḍaḳ ursa yirke kirür saḳlaġu
KİP 185–186 … tınlıġlar öginte ḳaŋınta taḳı yegrek adasınta tudasınta ara kirür ozġurur
Mait … ḳamaġ nomlaraġ uḳıtmaḳḳa uz oŋay erür … anın bu ujak sanıŋa kirür .. ötrü brḫmayu purohit ujak tapa körüp inçe tėp tėyür ..
Man II D 173d-354 yme etözke kirür
AH 457–460 … rür ḳaza birle uçġan ḳalıḳ ḳuşları ḳarıḳa ḳonar hėm ḳafesḳa kirür
Sek (Ia) meŋi meŋileyür azu ḳodı yvlaḳ yolḳa kirür emgek emgenür
KuT T. 33/28b3 2 bilür ol kim kirür yer içiŋe ol kim çıḳar andın nė kim iner kökdin nė kim aġar …