İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

türk

232
geçiş
86,0
milyonda
1.397.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
11
eserde
97
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı38.823,5
Ongin Yazıtı312.145,7
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı129.844,1
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)15692,7
Manichaica I-III1485,7
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig568,0
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18876,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
O —
BK D 0,00
T —
Mait D 0,82
Man D 0,00
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,55
DLT D 0,33
EÇS D 0,72

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: türk) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

T 12 geçiş  ↔  KB 5 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: türk

T 12 geçiş  ↔  Mait 15 geçiş

benzerlik 0,05

Karşılaştırılan yazılışlar: türk

Mait 15 geçiş  ↔  KB 5 geçiş

benzerlik 0,08

Karşılaştırılan yazılışlar: türk

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
or’u101210,3910,243,16134,9
bodun1414910,237,093,71111,3
erk8299,978,652,8282,4
tilintin7149,869,512,6482,6
tilinçe7149,869,512,6482,6
tohrı6119,669,632,4572,3
gidi7569,647,512,6359,8
evirmiş569,4310,242,2367,4
açarı5129,399,242,2356,5
maytrısimit499,099,342,0045,9
türk’ü4189,038,341,9939,2
askeri332.0498,894,555,50146,0
hey51488,755,622,1929,3
ḳaġanıġ338,7110,511,7343,7
oru348,7010,091,7339,2
zanca368,699,511,7335,4
moskov’un378,689,281,7334,1
gördü4978,645,911,9725,1
tėmiş3428,496,701,7222,1
türkmân41388,475,401,9522,2
geliyor3538,436,361,7120,7
hay41758,335,051,9420,4
boltı3798,305,791,7018,3
nom52978,274,612,1422,5
sizi41968,264,891,9319,5
kürd3938,245,551,7017,3
tekellüm31078,185,351,6916,5
lisânları31138,155,271,6916,2
meded31288,095,091,6815,4
kal‘ayı111.0918,093,873,0938,7
yürüyüş31338,075,041,6815,2
kırup32177,774,331,6512,3
ceng78687,703,552,4221,7
bire55837,653,642,0616,1
erti32587,654,081,6311,4
sizin32677,624,031,6311,2
kal‘aya79527,603,422,4020,5
elinden44667,553,641,8412,9
bizi44817,523,601,8312,6
tarafa33197,483,771,6110,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“türk” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (232) →
EÇS V 11b … ammed'in cenâze namâzına, "Sihirbâz er kişi niyyetine" deyü Türk lehcesiyle mashariyyât ve mudhikâne turrehât-ı kelimâtlar e …
EÇS IX Y137b … zdân eyleyüp kaplanların yanına varup derilerin yüzerken üç Türk âdemi gelüp anlar dahi bizlere yardım edüp fi'l-helâl yüzüp …
EÇS II 262b Anlar kal‘a içine girüp "Türk der kim bizim murâdımız kal‘a olaydı bir ayda alırdık. Anca …
KB 277 bu türk beglerinde atı belgülüg / toŋa alp er erdi ḳutı belgülüg
O 3 Türk bodun atı yoḳ bolu barmış erti Türk bodun y(i)tmez(ü)n tėyin üze Teŋri [tėr armiş] ……
Mait men tört uluş--(lar) üze ür üdün erk türk tart- / / 2 = 108 yoḳ / / 48.3 ? = 69 -nıŋ s / / - ... …
EÇS VI 104b Küffâr bu kâr [u] evgârı görüp Türk askeri henüz boşandı, hemân cemî‘i bâr [u] büngâhı ve hayme …
EÇS II 235a Sene 14 ve müddet-i ömr sene 67. Yetmiş sancak yeri Türk eşkıyâsından ve kefere a‘dâsından feth edüp altı yüz hutbes …
EÇS VIII 296b … âyâ bu ne himmetdir kim bir gecede böyle bir kûh-ı bülendi Türk askeri yapdılar" deyüp bu tabyaya gece gündüz durmayup ikiş …
T türk bod(u)n : ḳ(a)nin bulm(a)y(i)n : t(a)bġ(a)çda : (a)dr(ı)ltı …