İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

uçuz

44
geçiş
16,3
milyonda
6.749.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
9
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı21.640,7
Tes Yazıtı16.622,5
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Abhidharma (Shogaito)7176,2
Uigurica I-IV71.109,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kutadgu Bilig20271,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
Tes —
Sek D 0,00
Mait D 0,33
Abh D 0,70
U D 0,43
ShoR D 0,29
KB D 0,75
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: uçuz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

U 7 geçiş  ↔  KB 20 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: uçuz

U 7 geçiş  ↔  Abh 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: uçuz

KB 20 geçiş  ↔  Abh 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: uçuz

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yinik4811,3011,902,0060,5
tevrilmekin3311,0312,901,7353,7
aġır613910,078,372,4458,0
yawuz31069,367,761,7226,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“uçuz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (44) →
U II, T. II Y 42.-29–36 … tutdum erser ayaġḳa çilteke tekimlg tınlıġlaraġ ayaġsız tot uçuz ḳıltım erser emti alġu yazuġumuz bilinür-mn ökünür-mn tsuid …
ShoR 6.2.2.4/16–17 … kündi ergey tép 極爲 ΟΟ artoq(ra)q seçe [mün qadaġ bolur] /// uçuz bolur :
KB 902 ḳayu neŋ uçuz bolsa yirde yatur / aġı çuz aġır boldı törde yatur
T 14 … )lġ(a)lı uç(u)z (e)rm(i)ş : y(i)nçge (a)rkl(i)g : üzġ(a)li: uç(u)z : yuyḳa : / ḳ(a)l(ı)n bols(a)r : top(u)lġuluḳ : (a)lp (e)rm …
U II, T. II Y 42.-38–57 … ta atırdım erser tözün yavaş edgü kişi-lerig küŋ ḫul ḫıltım uçuz yinik tuttum emgettim irintürtüm erser az (azu) ėlig törüg …
KB 3676 aġır tutġu yarlıġ uçuz ḳılsa öz / uçuzluḳtın ötrü aġır bolsa öz
Abh 3630 anda yene uḳıdmaḳ üz-e ol bir-in uçuz bolur bilgeli körgidgeli anıŋ belgü-sin oḫşadıġ-ın.
ShoR 5. 1 … tv sansarnıŋ berü evrilmekin uqup naru tevrilmekin emgeksiz uçuz uqar :
U II, T. II, Y., 48-21–38 … .. erser tözün yavaş edgü köŋülüg tınlġ-larıġ küŋ ḳul ḳılıp uçuz yinik tutup emgedip irintürdüm erser .. azu ėlig törüg bulġ …
Mait … sarnıŋ berü (e)vril--mekin uḳup naru tevrilmekin emgek--siz uçuz uḳar..