İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

urup

763
geçiş
282,8
milyonda
369.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
10
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Uigurica I-IV1158,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig21285,5
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı11339,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi720294,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
KP D 0,00
Mait D 0,49
U D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,73
DLT D 0,00
AH D 0,00
DK D 0,71
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: urup) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âteşe4120610,446,466,33294,9
kılıç405369,985,046,13205,3
el304549,664,875,29146,6
kurşum265399,354,414,86110,8
suya161669,145,413,9190,4
kendüyi151699,045,293,7782,2
pervâz12328,957,373,44104,0
yaylım142178,874,833,6167,7
top261.1398,813,334,5973,9
şehîd229078,753,424,2565,0
ferhâdî9538,506,232,9661,6
berk101538,484,853,0548,6
nehb123618,453,883,2342,5
tîşe8378,366,582,8059,0
gâret124778,313,483,1536,2
ok92008,264,312,8537,1
dem81048,245,092,7541,5
süheyl7218,197,202,6358,6
yere137058,183,033,1632,0
eyle262.2538,142,354,1043,2
küffâra81928,104,202,6731,8
kırup82178,064,032,6529,9
ellerin7978,065,002,5635,4
kerre292.8088,062,194,2143,0
boyunların6127,997,792,4456,5
boynun6197,977,132,4349,5
hışt6287,966,572,4244,1
baş116967,952,802,8424,1
kendülerin6407,946,052,4139,4
mâlı151.2737,922,383,1325,4
balta6547,915,622,4035,6
şikâr72107,883,882,4724,8
âteşi72457,833,662,4422,8
toplar95427,822,882,5920,5
birkaç106987,812,662,6620,2
alup222.4597,811,983,5027,8
deryâya84107,803,112,5020,5
muhammedî84367,773,022,4819,6
derhâl84397,773,012,4819,5
dest61447,764,202,3223,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“urup” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (763) →
EÇS V 161a … deyüp İbrâhîm Paşa'nın alay çavuşları tabılbâzlara turralar urup kal‘a-i Maslovin'den iki sâ‘at ancak gitdik. Kırıntı nâm ma …
EÇS I 113b–114a … 114a Dede ricâlü'l-gayb asker içinde kalup küffâra kılıç urup ba‘de'l-feth tabur {cengin} keşf-i râz etdüğiyçün yedi sene …
EÇS VIII 368a … istân ve hıyâbân dağların meşeyistânların kırup cümle âteşe urup kayalara sar[p] sirkeler [dö]küp şâhrâhlar etmiş kim atlar …
EÇS II 316b–317a … r zâhir ü bâhir olsa hemân ol kûhda yığılmış hizemlere âteş urup ahâlî-i kal‘ayı âgâh ederler.
EÇS VIII 320a … al‘ayı döğüp ikişer üçer aded keştîleri kal‘adan toplar ile urup zahmnâk olduklarında gemileri gark olup gayri küffâr gemile …
EÇS V 50a … tmiş yorga hedâyâ çeküp Hân huzûrunda kalpağın taşlayup baş urup kullukda oldu. Bu mahalde Melek Ahmed Paşa efendimizden dîv …
EÇS III 107b … rhad gâzîsi dâğ-ı derûnundan kurtele bıçağıyla kubbealtında urup şehîd etmişdir ve Mehemmed Paşa vasiyyetiyle kâtil halâs ol …
EÇS VII 125b–126a … lıcı ve tîrkeşin at üstünde koşunup ata bir iki kamçı şıdak urup yortar. Atı ve kendüsü ol şiddet-i şitâda 126a kızup azm- …
IB 35 … tı (a)rmiş. (ė)r kugu kuşka / sokuşmiş. kugu kuş k(a)natıŋa urup (a)nın k(a)lıyu b(a)rıp(a)n ögiŋė k(a)ŋıŋa t(ė)gürmiş. ögi …
EÇS VII 5b … mize kavuşup küffâr-ı hâksâr bir hov edüp bir yaylım kurşum urup hamd-i Hudâ az âdemimiz mecrûh olup kâmil iki sâ‘at germâ-g …