İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yel

44
geçiş
16,3
milyonda
3
biçim
9
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
Manichaica I-III1485,7
TT I-X31.177,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3012,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
KİP D 0,00
KP D 0,00
Mait D 0,39
Man D 0,00
TT D 0,29
ShoR D 0,00
KuT D 0,00
EÇS D 0,71

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yel) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mûmları101512,4412,323,16160,1
değirmenleri109411,219,673,16115,5
kayusı31710,6510,401,7337,9
kılınçlıg31810,6310,321,7337,5
değirmeni46010,309,002,0042,2
ayıg34410,139,031,7331,8
ulug41169,688,051,9936,8
yakup31638,897,141,7223,8
kurbunda31.1956,314,271,6412,1
vardır98.5685,103,012,6322,0
üzre411.8893,461,371,222,7
ve18147.9192,00-0,10-0,310,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (44) →
EÇS IX Y62b … i Baba Q 32b ve küçük kal‘a dibinde P 32b Hızır Baba ve yel değirmenleri kurbunda Âşık Baba. Karîbü'l-ahd feth olmak il …
KP XVII-8 … ür suv egrikşelür ur-suḳuşur bėşinç teŋri tüpirer ḳorḳınçıġ yėl turur kemi aḳ-tarılur ölür .. bu munça ḳorḳınçıġ adaḳa kiri …
EÇS VIII 311b … l bilen bir keferesin kulağız alup cebehâneden meş‘aller ve yel mûmları yakup giderek kırk elli kişi olup Aktabya altındaki …
EÇS VIII 305a … ûslar ve cebehânede ne kadar neft ü katrân ve zift ü yağ ve yel mûmları ve bal mûmları ve niçe kerre yüz bin aded kanâdîlle …
Man II D 176-88–98 ol y(a)ruk kızı ögütmiş ög arıg yel kaŋ(ı)m(ı)z ulug elig t(e)ŋri hanı z(e)rua t(e)ŋri ekinti y …
Mait ança saḳınç saḳıntuḳlarınta ötrü ayıg kılınçlıg yėl kelip yanturu evirip ulug tamularda kemişür karaŋġudın kara …
TT II Y 36.8.-141–143 öŋdün küntün buluŋda ögrünç-lüg yėl yiltirdi . kidin taġtın buluŋda tŋri ḳapıġı açıltı .
EÇS VIII 311b … ır kim yollarına niçe yârânlar ile meş‘aller ve fânûslar ve yel mûmları yakup geze geze gâ’ib olayazup bîm ü haşyetden gerü …
EÇS IX Y41a … p kal‘ayı yere berâber münhedim etmişdir. Şehrin şarkîsinde yel değirmenleri cânibinde hâlâ câ-be-câ kal‘anın esâs binâları …
EÇS IX Y116a … Ve ol seddîn tûlu beş yüz elli adımdır. Ve üstünde on pâre yel değirmeni vardır.