İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

birdi*

10 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
328
geçiş
121,6
milyonda
10
biçim
9
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı1841,0
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
TT I-X1392,5
Kutadgu Bilig2473.357,5
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7028,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
ŞU —
Sek D 0,00
Mait D 0,00
TT D 0,00
KB D 0,90
DLT D 0,45
AH D 0,00
EÇS D 0,64

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: birdi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ögdülmiş12221512,859,1911,031.404,1
yanut10720812,689,0510,321.200,7
cevabı7516512,288,878,64815,3
oḍġurmış448411,779,076,62494,9
iligke3915711,368,006,22365,8
ilig4960410,756,386,92341,6
oḍġurmışḳa193910,738,974,35209,7
ayu2112710,567,414,56177,8
bayat2321110,456,814,75174,3
ögdülmişke179810,357,484,10145,7
kerekin9159,759,273,00104,7
söz205189,605,314,36109,2
bilig184729,535,294,1397,8
orun9839,496,802,9768,0
kârhâne101299,496,323,1268,6
açtı8449,467,552,8169,3
ewren7119,409,352,6482,7
ḳutı8699,376,902,8061,6
bolu8939,286,472,8056,6
tilin81269,176,032,7951,6
beg102519,145,363,0955,2
sunup6299,117,732,4453,7
ḳadaş7919,106,312,6147,9
uḳuş71238,995,872,6043,6
aġırladı5158,908,422,2350,3
ög6928,876,072,4139,0
elgin5318,837,372,2242,0
bitig71778,835,352,5838,5
elig71948,785,212,5737,2
ite488,619,012,0044,4
kelü4108,608,682,0042,0
köŋül94348,604,412,8638,1
eḍgülük51038,575,642,1929,6
tilek51068,565,602,1929,3
tilig4238,547,481,9934,3
aġırlıḳ4368,496,841,9830,4
ḳut51298,495,322,1827,3
kör105968,474,112,9838,3
toldıḳa4438,466,581,9829,0
esen4598,406,121,9726,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (328) →
Sek (Ia) taplasar anta itzün öŋtün kid’in yirdin birdin yirig
KB 150 bilig birdi yalŋuḳ beḍüdi bu kün / uḳuş birdi ötrü yazıldı tügün
EÇS I 185b–186a Kârhâne-i ma‘mûr birdir, dükkân cümle 3000, neferât yekûn 5000, bunlar dahi örs ve …
KB 5603 ikigün ajunluḳ asıġ ḳılġu söz / bu erdi munuḳı ayu birdi öz
EÇS V 132a Boğ tanrı yedno birdir hem yedino vahdetî
EÇS IV 205a Bâlâda terkîm olunan üç aded Şat Birdinic nâm eflâke ser çekmiş bir cisr-i benâm altında mezkûr Şatt- …
KB 4027 ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ögdülmiş aydı tükel / köni sözlediŋ söz aya eḍgü fal
KB 2181 … İŞ BEGLERKE VEZİR BOLĠU NEGÜ TEG ER KEREKİN AYUR / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / vezir boldı beglerke sunġu elig
KB 3058 munı birdiŋ emdi maŋa sen ‘ata’ / ḳılur men munıŋ şükri yüz miŋ ḳata
KB 5040 OḌĠURMIŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi oḍġurmış aydı közüm / sini kördi emgek unıttı özüm