İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sen

1.593
geçiş
590,4
milyonda
145.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
12
eserde
205
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı52.545,8
Bilge Kagan Yazıtı83.244,1
Şine Usu Yazıtı1841,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)13600,3
Abhidharma (Shogaito)6151,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)111.080,0
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası2296.011,6
Kutadgu Bilig6679.066,7
DLT’deki Türkçe parçalar72.413,0
Atebetü’l-Hakâyık165.801,3
Dede Korkut Kitabı832.558,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi547223,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
ŞU —
Mait D 0,56
Abh D 0,56
ShoR D 0,58
KuT D 0,84
KB D 0,89
DLT D 0,40
AH D 0,75
DK D 0,84
EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKŞUKPMaitAbhShoRKuTKBDLTAHDKEÇSToplam
sen581·13611229667716835471.593
şe’n············99
şen············33
sėn···1·········1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sen) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
de608969,633,837,20210,5
eḍgü496879,463,926,54177,8
benim386539,113,625,66123,0
iḍim27959,035,915,11176,5
mü271718,975,065,04141,4
evliyâm271938,954,895,02134,6
tise241588,815,014,75123,8
tilese242128,774,584,69109,1
kün285318,753,484,8285,4
eger253308,734,004,6993,6
söz275188,713,464,7381,8
ki512.4268,702,155,5474,0
ḳıl221928,664,604,50100,6
tut222408,624,284,4590,7
bilir212778,524,004,3078,7
taŋrı289098,522,714,4858,3
bire245838,503,124,3462,3
yâ281.2528,332,244,1743,3
bana193538,323,513,9858,7
eydür204808,303,143,9752,3
kişi249928,252,363,9440,2
eşitgil172398,253,913,8561,6
köni194588,253,133,8649,5
kimni15508,225,993,8199,9
kiḍin151378,154,533,7167,2
öz196008,152,753,7140,4
ilig196048,152,743,7040,2
geldin151628,134,293,6862,1
ḳadaş14918,095,033,6372,6
negüke13288,046,623,57100,7
ben186778,022,493,4932,9
gel141748,024,093,5254,1
bitig141778,024,073,5253,6
tiriglik141838,014,023,5152,7
hem199057,962,153,3827,5
baġırsaḳ131247,954,473,4457,1
uluġ153987,953,003,3936,5
hoş142877,933,373,3840,7
yaḳın131737,913,993,3848,5
özün12607,895,403,3868,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“sen” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.593) →
KB 4870 usanma ḳatıġlan sözüm işke tut / ḳalı tutmasa sen munu uş bolur
KB 3154 negü teg ḳılur sen bu işke itig / maŋa yaḳru bir sen anı ay tetig
DK III 172 … rler bir ḫatun var-ıdı aŋa ayıtdılar mere ḳıṣırça yinge ṭur sen oyna ne bilür delü ozan didiler ḳıṣırça yinge ṭurdı aydur m …
KB 2025 … nı yençmek tiler erse sen / ḳulaḳ köz kerek saḳ ḳılıp tursa sen
EÇS V 135b … cirin sürüyüp hemân minbere çıkmağa başladı. Hemân Evliyâm, sen ayunun zincirinden yapışup minberden aşağı çeküp düşürdüğün …
DK XII 6 ḳazan aydur sen bilürsin var didi ḳılbaş bir ḳaç adam ile binüp ḳazanuŋ ṭay …
KB 2723 kişi umduçı bolsa boldı bulun / suyurḳa anı sen ay körki tolun
EÇS X Y450b "Sen bunlara meydâna çıkup ok atınca ya vura, ya vurayazasın, bu …
EÇS V 29a … lup elimde misvâk ile birkaçının başların yarup kanlarından sen ve bizim Rıdvân Halîfe ve birkaç ağavâtlarımız kanları yala …
KB 3328 aġır yük yüḍüp bu özüŋ yalŋuzun / yalıŋ aç yorır sen ne yunçıġ özün