İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tata*

94 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.595
geçiş
591,1
milyonda
94
biçim
12
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Kül Tigin Yazıtı63.055,0
Bilge Kagan Yazıtı104.055,2
Tes Yazıtı16.622,5
Şine Usu Yazıtı54.205,2
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)8369,4
Manichaica I-III2971,3
Uigurica I-IV1158,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.556635,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,56
BK D 0,67
Tes —
ŞU —
Sek D 0,00
Mait D 0,64
Man D 0,00
U D 0,00
KuT D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,63

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tatar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kavmi1391.79110,394,0411,07527,9
askeri1402.04910,303,8511,01497,0
bucak596610,187,567,64587,5
adûşikâr51539,997,677,11529,3
kalmık422119,575,406,33240,9
sabâreftârı36369,507,725,97385,6
noğay331499,285,555,62197,0
yalı311189,215,805,47196,9
hân1205.4019,132,238,62184,8
askeriyle315328,903,625,12100,4
kırım284158,833,834,9298,5
lisânı421.4328,832,635,4483,8
bin18612.2678,781,689,38180,1
hân’a234938,503,304,3164,9
asâkiri268748,432,654,2952,5
sabâreftâr17218,437,424,10161,6
hemân553.8658,371,594,9548,2
kırım’a171468,324,623,9678,2
askerin182508,323,933,9665,6
boğdan182758,303,793,9462,3
kırk442.9948,301,644,5040,5
hânlar161218,264,813,8677,8
hânzâde15548,225,883,8197,2
derler524.1238,221,424,5137,4
giray15658,215,613,7990,9
papa15888,195,173,7781,0
atlı173988,133,183,6745,2
geray174008,133,173,6645,0
askerine141148,074,703,6066,0
bizim241.3558,061,913,5928,5
geçüp241.4288,021,833,5226,6
köyüdür153028,023,393,5044,0
eflak141888,013,983,5051,9
cümle17521.1977,970,805,6546,2
kerre332.8087,941,313,4320,8
ibtidâ251.7477,941,603,3522,1
bodun131497,934,213,4152,3
kalpağı12227,936,853,4398,3
âli312.5877,921,343,3720,3
gelüp485.0517,891,013,4818,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.595) →
EÇS VII 125a … iri bir hilâf-ı şer‘ za‘îf kavl üzre bir hükm etse ulemâ-yı Tatar ol bâr ol bâtıl hükm eden âsîyi taş ile depelerler, aslâ am …
EÇS VII 113b Hemân taburun sol kolundan on bin aded Mansûrlu Tatarı ve yigirmi bin askerle sağ koldan Şîrîn beğleri ve yigirmi …
EÇS VII 115a … ış asker aç kurd gibi koyuna ve koyun tuza sunar gibi sunup Tatar küffâra tâ‘ûn-ı ekber girir gibi eyle girdiler kim ileri ge …
EÇS VII 147a … e olan hayvânât ve sığır ve sıpa ve at ve koyun ve kuzu bir Tatar kavminde yokdur. Ve esîrleri dahi gâyet çokdur. Gâyet ağniy …
EÇS V 35a Karye-i Kaplıbâğlı: Tatar köyüdür ve İsmâ‘îl nâhiyesidir. Andan,
EÇS IV 404a … tavuşladıkların evlâd-ı evlâda zabt etmişlerdir ve ulemâ-yı Tatar'ın müverrihleri her şey’i sıhhati üzre yahşı yazmışlardır. Zîr …
BK G 5–7 (ė)l(i)g y(a)ş(ı)ma : t(a)t(a)bı : bod(u)n : kııt(a)ńda : (a)dr[(ı)ltı
EÇS VII 172a … in Mujik Kazağı ve on bin Heşdek Tatarı ve bin kadar Kalmık Tatarı askere mâlik kal‘adır. Cümle yigirmi dörd sâ‘atde yigirmi d …
EÇS VI 4a … ızları ve oğlanları arabaların atlarına tahmîl edüp niçesin Tatar atlarına bindirüp koyunları bırağup cümle sığırları sürüp b …
EÇS VII 108a … ân-ı Dağıstân. Acem ve Hind ve Özbek ve Bulgar, bunlar dahi Tatar olmağile başka lisânları ve başka gûne kitâbetleri var kim …