İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

terk*

51 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
560
geçiş
207,5
milyonda
51
biçim
10
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)7323,3
Manichaica I-III41.942,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)5490,9
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası14367,5
Kutadgu Bilig791.073,9
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi441180,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,63
Man D 0,45
ShoR D 0,55
KuT D 0,73
KB D 0,88
DLT D 0,45
AH D 0,33
DK D 0,29
EÇS D 0,92

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: terkîm) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
olunmuşdur661.39410,114,837,84318,8
tecrîd191810,079,314,35243,3
dünyâ2935110,035,645,28172,3
karadeniz182929,445,214,1396,2
diyâr121999,025,183,3763,6
olunan209998,723,594,1063,3
kal‘asına135868,543,743,3443,6
silivri’den698,438,652,4465,4
raht6718,285,672,4035,9
tâc6958,235,252,3932,4
âhir117758,083,102,9327,9
târîhi131.0288,072,933,1330,4
ârifi5668,035,512,1928,8
fânî5708,025,432,1828,2
târîh107088,013,092,7925,3
tahrîr283.0268,002,484,3450,5
olundu118767,972,922,8825,5
hatt51007,964,912,1624,6
böyle181.8347,942,563,5234,2
bâlâda108267,892,872,7322,6
eylesek51437,864,402,1321,1
eylemekdir4137,847,531,9935,2
mufassal51607,834,232,1220,0
bahtı4197,826,991,9831,7
usûl4207,826,911,9831,2
boğazı51787,794,082,1019,0
olunmuş74807,783,132,3418,1
silivri4407,775,911,9725,3
ale’ttafsîl4437,765,811,9624,7
saltanatı4437,765,811,9624,7
mie4497,755,621,9623,7
keçer4627,725,281,9521,7
derdinden4767,694,991,9420,1
olunur121.3817,662,392,8020,4
olunmadı4887,664,771,9318,9
celî52607,643,532,0415,4
budur76497,572,702,2414,4
mâsivâdır327,459,821,7338,4
tavraḳ337,459,231,7338,4
mâsivâ357,448,501,7331,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (560) →
Man II D 173a2-456 … … ulatı k(a)m(a)g ėki [ançman ] dintarlar t(e)ŋriken kunçuy [te]rken tegitler elçi bilgeler … … … t(e)ŋrikenim bökün[ki] … [kü]n …
EÇS III 27b–28a … sefer-i seriyyelerde bulunup âhir Hazret-i Resûl'den sonra terk-i dünyâ edüp deydevî vü dehdevîsin kemerine bend kılup âfitâb …
AH 377–380 … eḍgüsindin üküş ḫayr bulur isizke yavuma isiz ṣuhbėti sini terkin isiz ḳılıḳlıġ ḳılur
KB 2683 … egler ınançı sözüŋ kizle berk / sözüŋ kizlemese başıŋ barġa terk
Mait suvsa--sar biz kentü kanımıznı içer-biz.. bu ... terkemizni biltimiz er--(ser) ... / / / yėgey erdim(iz) / / niŋ ... - …
EÇS IX Y185b Ammâ orta kapu üzre terkîm olunan târîh,
EÇS VIII 365a–365b … gûne kalem ile arz-ı ma‘rifet edüp niçe kerre yüz bin âsâr terkîm eylemişler, zîrâ gâyet musaykal ve mücellâ ve müşa‘şa‘ dîvâ …
EÇS I 150b … emr-i Hakk'a teslîmim demekdir. Ammâ bu teslîm dâğını yakan terk-i tecrîd olup derûnunda mahabbet-i Hudâ'dan gayrı bir ârzû ol …
KuT T. 32/18a2 … kah ḳılsam saŋa bu iki ḳızımda birisini bu iki kim anıŋ üze terke kirse sen maŋa sekiz yıl eger tükel ḳılsaŋ on yıl seniŋ üsk …
KB 4239 ḳaraḳa yaġuma ay ḳılḳı örüŋ / örüŋke ḳara terk yuḳar ol körüŋ