İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ton

43
geçiş
15,9
milyonda
6.925.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
9
eserde
48
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)8369,4
Abhidharma (Shogaito)125,2
Manichaica I-III1485,7
Uigurica I-IV1158,4
TT I-X2784,9
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig12163,1
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi156,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,51
Abh D 0,00
Man D 0,00
U D 0,00
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,70
AH D 0,33
EÇS D 0,52

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitAbhManUTTShoRKBAHDKEÇSToplam
ton811121122·1543
toŋ·····13·1·5
ṭon········3·3

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ton) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 8 geçiş  ↔  KB 12 geçiş

benzerlik 0,05

Karşılaştırılan yazılışlar: ton

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
etük3311,0612,941,7353,8
keḍim3910,8811,351,7342,4
tolum31710,6810,431,7338,0
aş612210,228,592,4459,9
semmûr114329,577,643,3095,3
arıġ31838,767,011,7223,3
at81.8917,085,052,7440,7
birer32.6815,173,131,537,7
yüz412.2723,411,351,222,7
ve23147.9192,350,290,860,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ton” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (43) →
TT II Y 36.8.-148 T II Y 36.1. altı ḳırḳ / saŋa [.] ton üze ton ketilti saŋa [.] özüŋe öŋ işin başlaġıl [.] aşnu -ḳ …
Mait … ... ... [ḫormuz]ta tŋri eŋite et’öz- in tŋridem-m kaş atlaġ ton tutar (.) anta ötrü brḫmawati ḳatun öz ligin [ça]mbu sögüt- …
KB 2277 öziŋe bir at ton tolum ḳoḍsa tap / çawıḳsa ajunda atın yaḍsa tap
EÇS V 52b … hazz edüp hedâyâları getiren Çolak Dedeş Ağa'ya bir semmûr ton ve bir al at ve bir kîse guruş verüp ve gayrı tevâbi‘lerine …
KB 474 bu ay toldı itti kör at ton tolum / ayur köndüreyin tapuġḳa yolum
Mait tün bir antag (kedi)m ton etük yivig tiz--ig kedmiş tonamış körü kanınçsız (teŋ)risi …
Abh 2807 inçe ḳaltı öl şi-i ton teg niz-vanı-lar -ta ėyin yapşınġuluḳ erür tėp ::
EÇS VII 116b–117a "At ve ton ve mâl ve rızık ve kul ve karavaş isteyen bu adaya bir hâl …
EÇS VII 105a–105b … r[ih-i] cândan hazz edüp hakîre iki at ve bir semmûr kafâsı ton ve yüz altun ihsân edüp Yalı Ağası Ahmed Ağa yanında hakîre …
EÇS II 253a Ton zariğon tâ niçaro / Tomur funda pâlikaro / İhâyinke gohâ to …