Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
2 Türkçe karşılık · 16 madde
asker 1
- er isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Asker, savaşçı; yiğit
askersiz 1
- erensiz sıfat KarahanlıAdamsız, askersiz
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “asker” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- bıŋ sayı Orhonbin biz iki bin kişiydik on yedi bin askeri bin yıllık on bin günlük yazıtımı…
- ėlteber isim Orhon…lteberini tuttu iki elteberli halk uygur elteberi yüz kadar askeriyle doğuya kaçtı karluk elteberi yok olmuş elteber kendisi geldi…
- emdi zarf UygurKarahanlı…benzer söz geldi kendim artık doğruluk yolunu anladım şimdi askerler saf bağlar şimdi birkaç söz dinle artık kim tövbe edip inanırsa şimdi bunların…
- étiglig sıfat UygurKarahanlı2. anlam: …i yoluna girmiş kb ah iki dünyada da işi yolunda düzenli az asker çokluktan iyidir sek hangi canlı düzenli bir iş yaparsa ah bu düzenli insana hür …
- haḳsız sıfat Karahanlıhaksız haksızca o ve askerleri yeryüzünde haksız yere büyüklendiler…
- ḫazine isim Karahanlı…mal ve hazineyi varını dağıt bütün bu hazineyi altın gümüşü askere dağıtmak için topladım hazine ve asker beylerin gücü oldu rabbinin hazineleri gö…
- ḫil isim Karahanlıbölük asker takımı kimi bir bölük alır bölük başı olur bölüklerini hep toplayıp gözden geçirse asker bölük bölük girip görünse…
- çare isim Karahanlı…ur hükümdar dedi artık benim için çare yok ey hükümdar sana askerden ve attan başka çare yok…
- çerig isim OrhonUygurKarahanlı…rsa orduyu düzene sokardı şıp başına dek saf bağladım şimdi askerler saf bağlar u ıı başkalarının ordusunu askerini…
- çoḳ zarf Karahanlıçok bol hazine niye çok asker ve at gerek…
- çıġ isim UygurKarahanlı2. anlam: kb’de tek tanık anlamı kesinleşmeyen kullanım beyler askere bağış verse onu ulaştırsa yüzde olmaz…
- bin- fiil Orhon…aldırdı azman ak’a binip hücum etti doru ata binip ettirgen askerleri atlara bindirerek karı yardım…
- iliş- fiil Karahanlı…atışmak boğuşmak birbirini yakalamak düşman orduya yaklaşıp askerleri çatışırsa diş tırnakla didişir gibi yaka tut boğuş…
- çergeş- fiil Karahanlısıralanmak dizilmek saf tutmak şimdi askerler saf bağlar türlü türlü çiçek sıra sıra açar yıldızları dizilip gece gündüz dönüp durur…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.