Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
6 Türkçe karşılık · 12 madde
durum 2
durum eki 1
- evriş isim Uygurdönüş, çekim; sözün çekimi, durum eki
bir duruma girmek 1
- bol- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Olmak, bir duruma girmek
zaruret durumunda 1
- açlıḳ isim Karahanlı2. anlam: kıtlık, zaruret durumunda; açlık giysisi, açlığın her yanı sarması
bir duruma getirmek 1
- boltur- fiil OrhonUygurOlmasını sağlamak, bir duruma getirmek
zavallı duruma düşürmek 1
- irintür- fiil UygurZavallı duruma düşürmek, eziyet etmek
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “durum” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- antrabavıġ isim Uygurabh ara varoluş ölümle yeniden doğuş arasındaki durum sanskritçe antarābhava abhidharmasında ara varoluşu açıklamıştır…
- arḳasız sıfat UygurKarahanlıarkasız destekçisiz kimsesiz kötü durumdaki kimsesize sen destek ol kendi acılı kimsesiz bedenini…
- cünüb sıfat Karahanlıcünüp gusül abdesti gerektiren durumda olan cünüpseniz arının cünüp olana da yolcu olanlar dışında yıkanıncaya dek namaz yoktur…
- çün Uygur…ince bir dilbilgisi teriminin çeviriyazısının parçası sekiz durum ekini vibhakti anlatan yerde buna ayrıca var çün şė’ denir sekiz durumun beşincis…
- çıġay sıfat UygurKarahanlı3. anlam: …acı çeken canlı görüp ağladım şimdi senden de yoksul düşkün durumdayım insan olarak doğsa da zavallı yoksul olup…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.