Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
6 Türkçe karşılık · 20 madde
kol 1
- adrı isim UygurKarahanlıÇatal, kol, dal
kolay 1
- asan sıfat Karahanlıkolay
kol gücü 1
- bilek isim UygurKarahanlıBilek; kol gücü
kolaylık 1
- asanlıḳ isim KarahanlıKolaylık
kol gücü olan 1
- bileklig sıfat KarahanlıBilekli, kol gücü olan, güçlü
soğdluların bir kolu 1
- çub özel ad OrhonAltı Çub Soğdakları, Soğdluların bir kolu
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “kol” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- alım isim Karahanlı…rşıtı kimi borç gibi kimi alacak gibidir alacakta ve borçta kolaylık gösterirse öcü kini insanlar üzerinde bir alacak bil…
- amulluḳ isim Karahanlısakinlik uysallık yumuşak huyluluk ere sakinlik kolay huy gerekir sakinlik ve temizlik anlayışın huyudur her işte sakinliği seç…
- arklig Orhontek tanıklı söz ince kolay kopar…
- birim isim UygurKarahanlı2. anlam: veriş verme alma verme alışta verişte kolay olursa cimrinin eli vermeye pek sıkıdır…
- büdiyü Uyguranlamı kesinleşmeyen söz kolunu uzatarak öfkeli gönülle…
- dalı Karahanlı…n ı birbirine karşıttır ikisi yaklaşmaz yolları ayrıdır dal kol’ ya da yol’ anlamı beklenir…
- drmuruç özel ad Uygurkip kolofonunda bir kişi adı darmaruç seli upasi kulkıya’nın dileğiyle yazdım…
- düşvarlıḳ isim Karahanlıgüçlük zorluk tanrı güçlükten sonra kolaylık verir…
- emgeksiz sıfat UygurKarahanlı…ütün canlıları acısız mutlu kılayım öteye dönmeyi zahmetsiz kolayca anlar hastalıksız acısız tehlikesiz olur burada zahmetsiz kalmak yok burası ceh…
- eŋ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …stünlük bildirir ilk önce en önce ilk olarak aklın ilk huyu kolaylıktır ilk önce tadık çor’un boz atına binip saldırdı en önce on kat göğü yaptılar…
- eşdep Uyguranlamı kesinleşmeyen söz altun yaruk kolofonu yükünçle arı güzel yazdırıp…
- ikinç sayı Karahanlıikinci ondan sonra ikincisi kolay oldu ögdülmiş’in odgurmış ile ikinci kez tartıştığını söyler yoktum yarattın yine yok edip ikinci kez var edeceksin…
- çuu Uygurbir kişi adının parçası maitrisimit kolofonu sang çuu taş yegen tutuk maitreya buda ile karşılaşayım diye yazdırdım…
- iç- fiil UygurKarahanlı…yunu içelim su içip yaş ot yiyip ölümden kurtulmuş içenlere kolayca geçen saf süt kan içen…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.