Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
1 Türkçe karşılık · 9 madde
merhametli 1
- baġırsaḳ sıfat KarahanlıŞefkatli, merhametli, esirgeyici
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “merhametli” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aḳı sıfat UygurKarahanlıcömert eli açık hayalı merhametli cömert eli açık çok cömert ol cömert canlılar azdır cömert gönül…
- asıġçı sıfat Karahanlıyarar gözeten kazanç peşinde koşan beyine yararlı merhametli olanı tanı kazanç peşindeki tüccar alışverişle durulmaz…
- ėkişiksiz sıfat Uygurikircimsiz sarsılmaz şüphesiz sarsılmaz azimli merhametli gönüllü bütün işleri başarır…
- ilig isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ük krallar görünüşüyle kurtulacak canlılar varsa büyük kral merhametli babamız iyi işli kralımız…
- inçsiz sıfat Uygurhuzursuz tedirgin acıyan merhametli gönlü yüzünden huzursuz olurdu bu huzursuzluktan tt…
- bügülen- fiil Uygur…n erdemini mucizesini kutsallığını işitirse mucize gösterir merhametli gözüyle bakıp…
- ėrinçke- fiil Uygur…yarak acıma bağışlama ise acıyıp bağışladığı için af versin merhametli gönüllü…
- irinçke- fiil Uyguracımak merhamet etmek bana acıyarak merhametli gönlüyle günahımı bağışlasın kötü işlilere acıyıp bağışladınız acıyan merhametli gönül…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.