Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
3 Türkçe karşılık · 13 madde
tepe 1
- büktir KarahanlıTepe, yokuş
tepesi 1
- baş isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: Bir şeyin başı, ucu, tepesi; başlangıç
tepetaklak 1
- aġtaru zarf UygurKarahanlıTersine, altüst olarak; alt üst, tepetaklak
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “tepe” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aḍaḳ isim OrhonUygurKarahanlı…k tanrının ayaklarına başını koyarak eğilip eliyle ayağıyla tepeden ayak tırnağının ucuna dek buda’nın ayağına baş eğip…
- aġa isim Karahanlı2. anlam: dlt’de aġ- fiilinin zarf-fiili olarak tırmanarak yükselerek tepeye tırmanarak üzerinden yürüdüm…
- baġna isim Karahanlı…bir merdiven gördüm basamakları elli basamak basamak çıktım tepesine dek basamakları saydım…
- beḍük sıfat OrhonUygurKarahanlıbüyük ulu yüce büyük yılan zengin ulu kişiler büyük ağaç tepeler yüksek büyük bilgili sakıngan adı yüce güçlü büyük olur bilgili daha büyüktür…
- bilgüçi isim UygurKarahanlı…kişi pek zeki olur iyiyi kötüyü sınayıp bilen hizmeti bilen tepeden düşmeyi bilenler…
- didim isim Uygur…lığına benzer kutlu yer tanrısının tacı gibi mücevher süslü tepesi mücevher taçlı…
- eḍiz sıfat OrhonUygurKarahanlı…ek dağda ya da yüksek evde ise erdemlerini sayan yüksek kum tepesini ufak taşların sayısını sayabilir mi himmetini simak yıldızından daha yüksek tu…
- ėlbilge özel ad Orhon…in annesi babam iltiriş kağan’ı annem ilbilge hatun’u tanrı tepesinden tutup yukarı kaldırmış…
- ildin- fiil Uygurbaşa takınmak takılmak amitābha budayı başının tepesine takınır…
- irkle- fiil Uygur…astığında üç bin büyük bin dünya sarsılır sumeru dağlarının tepesine basarak tt beş hayat yolunu çiğnetip kurtardınız…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.