İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

alḳu sıfat

Tanım

  1. Bütün, hep, her: “alḳu tınlıġlar” bütün canlılar; “alḳu nizvanılar” bütün tutkular; “alḳu işlerig bütürür” bütün işleri başarır. Tanıklar: Mait2AbhAO2ShoR
  2. Ad olarak: hepsi: “alḳunı” hepsini; “alḳu barça” hepsi, tamamı; “alḳudın sıŋar” her yönden. Tanıklar: KİPSekMaitAbhShoR

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): alḳu — yalın hâliyle 668 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • alḳu 586 (Abh, U, ShoR, Sek) · alku 57 (Mait, IB) · alqu 25 (ShoR)
  • alḳuḳa 7 (Abh, Sek, KİP) · alkuḳa 1 (Mait)
  • alkunuŋ 3 (Mait) · alḳunuŋ 3 (Abh, TT)
  • alḳudın 2 (KİP) · alkudın 1 (Mait)

Çekimli biçimler (10):

Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)

12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II S-1–2 bilir : ontun sıŋarḳı burḫan-larġ ulşınta alḳu tapınur udunur : lar :
T II S-3–5 alḳu yėrde alḳu tınlġ-lar : ara ançulayu et’öz : körkin kötgürü-ler : ḳaldı yaş …
T II S-3–5 alḳu yėrde alḳu tınlġ-lar : ara ançulayu et’öz : körkin kötgürü-ler : ḳaldı yaşın yaltrıḳı …
T II S-3–5 … yaltrıḳın teg taḳı tor osuġluġ ḳorḳınçsız : bilge biliglig torın tuz:aḳın alḳu buz:mış erür:ler:
T II S-6–8 … gü ötgürm[i]ş üçün yivli teg yaŋluḳ saḳınç niz:vani -larıġ baġ bu[ḳ]aġulaġ alḳu buz:ar boşuyur : lar
T II S-10 … oḳ ḳuruġ […y]aşuyur ėrtiŋü körkle tŋri[m. . . ] [. . . ] yėrde yalıŋuḳ-lar alḳu ḳutr[ul . . . ] [. . . ] yaruḳuŋuz : yaltrımış yėrde [. . . ] [. . . ] yėr …
T II S-10 … ḳutr[ul . . . ] [. . . ] yaruḳuŋuz : yaltrımış yėrde [. . . ] [. . . ] yėr alḳu yırġanur :
T II-14 … ol . . . ] mn burḫan ḳutın bulup otun sıŋaḳı tınlġ-lar mėniŋ atımın ėşidip alḳu tuġmaz : tuġmaz :
T II S-61 ontun sıŋaḳı burḫan-lar yėrin [. . . ] alḳu yarudı
T II S-62–64 ḳamaġ yėr suvdaḳı [sumir] taġ:-lar temir tilgen taġ-lar ulatı [alḳu ḳamaġ u]luġ kiçig taġ:-lar alḳu bir teg [bir] öŋlüg boltı
T II S-62–64 … umir] taġ:-lar temir tilgen taġ-lar ulatı [alḳu ḳamaġ u]luġ kiçig taġ:-lar alḳu bir teg [bir] öŋlüg boltı
T II S-65–69 … r [-tinçüde] adın ed közünmez ançulayu yme [yėr] suvda amita burḫan yaruḳı alḳu [. . .]ıġ kölitdi

Aynı gövdeden maddeler

“alku” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).