İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aşa- fiil

23 geçiş 11 biçim 6 eser AbhMaitKBShoRHuastAO Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Yemek, tüketmek: “siŋirgülük aşaġuluḳ” sindirilecek, yenecek; “aşta bögüş urup … aşayurlar” yemekte ölçüyü gözeterek yerler; “tapıġın aşayu” sunulan yiyeceği yiyerek; “öŋre aşadaçılar” (topluluktan) önce yiyenler. Tanıklar: MaitAbhShoR
  2. (Yıl) yaşamak, tüketmek: “üküş il aşaġıl” çok yıl yaşa; “aşasu yaşasunı luḳman yılı” Lokman’ın yılları kadar yaşasın. Tanıklar: KB2
  3. “aşaġuluḳ yaşaġuluḳ” yaşayacak (canlılar): “tınlıġlar uġuşınıŋ aşaġuluḳ yaşaġuluḳ buyanları” canlı soyunun yaşam sevapları. Tanıklar: AO2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aşa- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (11):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … ol kir tapça-lıġ [aşıġ 於食 aşta] bögüş urup 思惟而食 saḳınur bögünür-ler inçi[p aşayurlar meŋike] yapşınġu saḳınç-lıġ bomlatın 為知身故 et’öz-in bilg[ü üçün 治 ///] açma …
Sho.Rosia 8.3 /255–256 … çı üz-ük-süz ulalu sapılu turup örüg amıl 不動 -in turġu nom meŋi-sin teginü aşayu yarlıḳayur-lar ::
Sho.Rosia 8.3 /260–261 一 yintem nom meŋi-sin aşaḍu meŋileḍü (burḫan ḳutıŋa usuzu başġaru) yarlıḳayur-lar ::
Sho.Rosia 8.3 /284 ayişvaraşḍan atlġ 大 erksinmek-te (teggülük) oron-ta olorup nom meŋi-sin 受 aşamaḳ.

Aynı gövdeden maddeler

“aşa” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).