İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

arḳa isim

Tanım

  1. Arka, sırt: “uzun saçın kėdin arḳasınta ıtıp” uzun saçını arkasına atıp; “ḳarluḳ … arḳasin sıyu urtı” Karlukların arkasını kırıp vurdu; “kirü arḳalarında attılar” arkalarına attılar. Tanıklar: U
  2. Destek, arka; “arḳa yülek” destek, dayanak: “bayat oḳ bolu birsü arḳa yülek” Tanrı (sana) destek olsun; “tŋriler yruḳıŋa arḳa birip” tanrıların buyruğuna arka verip. Tanıklar: SekKB2
  3. Üst yüz, yüzey: “yaġız yér arqasıntaqılar” yeryüzündekiler; “nom arkasıŋa” öğretinin desteğine. Tanıklar: ManShoR

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): arḳa — yalın hâliyle 23 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • arḳa 20 (KB, KuT, U, Sek) · arqa 3 (ShoR)

Çekimli biçimler (16):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.6.R /4 kök [qalıq yüzintekiler] [ya]ġız yér arqasıntaqılar : öŋin [öŋin] [u]l[at]ı quvraġları birle : bökünki künte ınaru [bo nomluġ …
Sho.Rosia 6.2.2.2/12 終不 /// [iki]leşip işleşip arḫant arqa boluşmaz
Sho.Rosia 6.2.2.3/8–14 … ölürmiş erser : arḫant[-larıġ] ölürmiş erser : ed[gülüg yıltız-ı] /// /// arqa barıp ayıġ-ıġ qıldaçı erser : bar m[enin]glig atqaġ-ıġ turġ[urup] /// /// …
Sho.Rosia 6.2.2.4/5–6 … [sidar]ti-nıŋ titsı-ları tép 乃能Ο mon[taġ] /// /// [burḫan quvraġlarıġ] iki arqa qılmış erme[z]
Sho.Rosia 6.3.2 /35 … ron-ta yatdı攝斂諸根 al[ıp yıġınıp alḳu erkiglerig] 廻身背住 et’öz-in tegz-intürüp arḳa bêrip turdı 穢 [食長養 kir tapçalıġ] aş-ıġ üklitdeçi aşdaçı ol ::

Aynı gövdeden maddeler

“arka” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).