az sıfat

Tanım

1. Az, küçük miktarda; az sayıda: “üküş sözleme, söz birer sözle az” çok konuşma, sözü birer birer, az söyle; “az bodun yaġı boltı” az halk düşman oldu; “az bodunuġ üküş kıltım” az halkı çoğalttım; “azıg üküş kėlti” azı çok yaptı; “aŋa az bahanı satġın aldılar” onu az bir değere sattılar; “söznüŋ üküşi neçe, azı ma neçe” sözün çoğu ne kadar, azı ne kadar; “azça bodun” azıcık halk; “üküşüg ḳoḍup er azıġ taplasa” insan çoğu bırakıp aza razı olursa. Tanıklar: BK3TKB3
2. (Budist metinlerde) tutku, hırs, şehvet (üç zehirden biri; “övke” öfke ve “biligsiz” bilgisizlikle birlikte anılır): “az ḳılınç tıldaġınta” tutku işi yüzünden; “az kılınçlıg övke küvenç” tutkulu, öfkeli, kibirli; “az tıldaġında azuça yme övke tıldaġında” tutku yüzünden ya da öfke yüzünden; “az evke biligsiz” tutku, öfke, bilgisizlik. Tanıklar: MaitAbhU

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

‘Tutku’ anlamı ayrı bir sözcük olabilir; yazılışlar ortak olduğundan tek maddede verildi. “azuça” (ya da) azu maddesine, “azunda/azunta” azun maddesine, “azma/azġa” az- fiiline bağlandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): az — yalın hâliyle 345 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

• azıġ 11 (ShoR, Abh, KB, O) · azıg 2 (KT, BK)

Çekimli biçimler (11):