başla- fiil

102 geçiş 19 biçim 11 eser KB KuT ShoR BK Mait KT TT Sek Anlam haritasında göster

Tanım

Başlamak: “bayat atı birle sözüg başladım” Tanrı’nın adıyla söze başladım; “başladım taŋrı atı birle” Tanrı adıyla başladım; “öziŋe basut ḳılsa iş başlasa” kendine yardım edip işe başlarsa; “ayaḳ tirki başlasa” kadehler dolaşmaya başlarsa; “iş küdük timin başlamış” işe hemen başlamış. Tanıklar: Sek KuT KB2
Önderlik etmek, yönetmek; (-yu biçimiyle) başta olmak üzere, önderliğinde: “ḳalın satıġçılarıġ başlap” kalabalık tüccarlara önderlik edip; “tatabı bodun başlayu udar seŋün kelti” Tatabı halkı başta olmak üzere Udar Sengün geldi; “ḳaġanḳa başlayu baz ḳaġanıġ balbal tikmiş” babam kağana ilk balbal olarak Baz Kağan’ı dikmiş; “tözün maytrı başlayu” soylu Maitreya başta olmak üzere; “ḳu seŋün başadu” Ku Sengün önderliğinde. Tanıklar: KT BK2 Mait
(başlan- biçimiyle) yönelmek, bir yerden başlamak: “kün ortudın başlanıp” güneyden başlayıp; “uyġur tapa başlanıp” Uygurlara doğru yönelip. Tanıklar: Mait DLT

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): başla- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (19):

başladı 165 başladım 38 başlasa 16 başlayu 12 başlap 10 başlamış 5 başlanıp 5 başadu 2 baslayu 1 başladuḳta 1 başlamaḳ 1 başlamaḳı 1 başlamıştaḳı 1 başlataçı 1 başlayur 1 başlayuḳı 1 başlayġlıġın 1 başlaġu 1 başlaġıl 1

Sho.Rosia 6.1.2.2/9–19	… lqdaçı yoqatturdaçı 人道 ya(l)ŋuq aj-unı alp bulġuluq/// /// örki kişi-lerig	başlayu	: qamaġ kişi-ler-niŋ başı baştıŋ[ı]/// //ġu \| \| \| \| qamaġ kişi-ler-niŋ iş- …
Sho.Rosia 6.1.2.2/20	經 \| \| \| ayar	başlayur	mn tép 以言/// [arta]ġuluq savıġ yme tér 無有自在 bolmaz
Sho.Rosia 7.2 /237	bilge biligig uz	başlataçı	’er ḳılıp ::
Sho.Rosia 8.3 /26	ol	başlayġ-lıġ-ın	仏 ḳutın bulġu-ḳa.
Sho.Rosia 8.3 /50–51	ançulayu oḳ yme aŋ	başlayu-ḳı	öriḍmiş atiçit 心.
Sho.Rosia 8.3 /54	azu-ça erser idiş 世成 /	başlamış-taḳı	一 éyin ky-e parmanu.
Sho.Rosia 8.3 /90	edgü ögli-ke tuşduḳ-ta edgü-gerü	başlayu	.
Sho.Rosia 8.3 /100–101	… ramanéri 戒 -ın közedü burḫan ḳutı üz-eki 心 -lerin bek yarp ḳılġu üçün buşı	başlap	六 paramit-larda ançan ançan 修 -lar ::
Sho.Rosia 8.3 /282–283	… kerinçsiz yég 上 -ki burḫan ḳutın bulup 清浄法身 tégme arıġ süz-ök nomluġ et’öz	başlap	三 et’öz-lerke tükel-lig bolup.

“başla” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).