ShoR sözlüğü · madde
birle edat
Tanım
- İle, birlikte: “bayat atı birle sözüg başladım” söze Tanrı’nın adıyla başladım; “ölüŋler öwkeŋiz birle” öfkenizle ölün; “tirek yidleg birle elgimizni kavşurup” direk ve yıdlag (sunu) ile ellerimizi birleştirip; “kök ḳalıḳ birle ḳatılıp” gök boşlukla karışıp; “ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma” kızla güreşme, kısrakla yarışma; “tabġaç bodun birle tüzültüm” Çin halkıyla barıştım. Tanıklar: KTMaitShoRKuTKBDLT
- (Kuran çevirisinde) aracılık, sebep: “anıŋ birle” onunla, onun sayesinde; “yarlıġı birle” buyruğuyla. Tanıklar: KuT2KBAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): birle — yalın hâliyle 1.232 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (28) →ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 1.3/18 | kö[k] qalıq | birle | qatılıp yme ök monta öŋ töz-lüg tegülük bolġay tép |
| Sho.Rosia 2.2.1 /42 | amtı kentü kentü bir ikintişke [sıqıġlıġlar | birle | men] /// béş tilgini [miz] erklig [ ] t[ ]rup olar-nı kntü öz-[ ] adı[ ] [ … |
| Sho.Rosia 2.2.2.V /1–3 | sıqıġlıġlar | birle | men barçuq yaŋa tutuŋ /// béş tilgenimiz yérke tegürüp : köŋülin saqı[nıp … |
| Sho.Rosia 2.2.2.V /4 | men bar [çuq yaŋa tutuŋ] ///k’yym qatun | birle | bö[künte] ınar[u] ul[atı nomluġ oronqa] yaqınçaqategi anıŋ ikin ara [sınta … |
| Sho.Rosia 2.2.6.R /4 | … üzintekiler] [ya]ġız yér arqasıntaqılar : öŋin [öŋin] [u]l[at]ı quvraġları | birle | : bökünki künte ınaru [bo nomluġ oronta olorġın] -çaqategi uluġ edgü ö[gli … |
| Sho.Rosia 2.2.8.R /3–6 | alqu qamaġ [tınlıġla]r | birle | tört törlüg ülgüsüz köŋüllerig [altı para]mıtlarıġ : on törlüg tegiŋülük b … |
| Sho.Rosia 2.2.8.V/1–3 | … orıqlarqa küsüşlerke [birtemleti yene] tükellig bolup : kértüdin kelmişler | birle | teŋ [yu]m[ġ]ı köni tüz tuyunmaqqa tegmekimz bolzun : |
| Sho.Rosia 3.1.3.R /8 | bo iki yan[g] /// uġrasar : aşnuça qop étigke /// uduġı | birle | : bodistv bezegü /// ol : |
| Sho.Rosia 3.2.2.V/3 | // [edgü] ögliler | birle | tuşuşġu üçün erdini [ig oq tutar élig belgürttüŋüz :] |
| Sho.Rosia 3.2.2.V/8 | baġır böşük edgü ögliler | birle | tü[zülgelir üçün] /// idiş tutar élig belgürtdüŋüz : |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/6–8 | … uymaq-ıġ 此則[bo ötrü] 人根ΟΟ yalŋuq-lar-nıŋ erklig-leri qaçıġ-ları ///-l’r/// | birle | birikür 糞除ΟΟ qıġ yam arıġsız [çal]pa[ŋ birle]/// télür |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/6–8 | … ig-leri qaçıġ-ları ///-l’r/// birle birikür 糞除ΟΟ qıġ yam arıġsız [çal]pa[ŋ | birle] | /// télür |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/9–11 | … n böldeçi adırtladaçı kişi-ler 無有ΟΟ yoq [edgülüg yıldızı]/// ayıġ ögli-ler | birle | biligsiz-ler birle yme bi[rgerü]/// [edgü ögli] -ler birle bilge-ler inçip … |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/9–11 | … çı kişi-ler 無有ΟΟ yoq [edgülüg yıldızı]/// ayıġ ögli-ler birle biligsiz-ler | birle | yme bi[rgerü]/// [edgü ögli] -ler birle bilge-ler inçip qatılġuluq qavışġu … |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/9–11 | … / ayıġ ögli-ler birle biligsiz-ler birle yme bi[rgerü]/// [edgü ögli] -ler | birle | bilge-ler inçip qatılġuluq qavışġulu[q ol] /// |
| Sho.Rosia 6.2.2.3 | … şidmek bolmaq [erser] /// 7) /// 既有ΟΟ bilge biliglig bolu 8) tüketmiş erip | birle | yene yorısa[r on ayıġlıġ qılınçıġ] /// 8) /// [alq]u nom-larıġ: uqmaqı uġr … |
| Sho.Rosia 6.2.2.4/18–19 | … e /// [men]iŋ bar qayu seçe münüm qadaġım amtı [uçuz bolup] /// [ayıġ]-lar | birle | birgerü birikip qıltıŋ |
| Sho.Rosia 6.2.2.4/24–27 | /// 正欲四文 uġrayu tapı bolup ataġuluq [namo bud yükünürmn tép] /// [bolup] | birle | ataġalı namo yükünürmn tép 不爲Ο /// [如人] ΟΟ qaltı kişi-ler kentü öz-leri qı … |
| Sho.Rosia 7.2 /89–107 | … d(i)yan erser 謂聖弟子 ḳ(a)ltı töz-ün ıduḳ [tıtsınıŋ köŋül-] l(e)rin edgü ögli | birle | ḳılıp 寛弘 kêŋ taşaŋ ḳılıp 重[心 /// apra-] manı-ta bışrunup ögretinip 普縁 tüz- … |
| Sho.Rosia 7.2 /109–110 | kö[ŋülsüz /// 壽暖] 及與識 yaşamaḳ isig ulatı bilig yene | birle | 捨 [/// etözin titmiş üdte] birle titilmek üz-e :: |
| Sho.Rosia 7.2 /109–110 | … /// 壽暖] 及與識 yaşamaḳ isig ulatı bilig yene birle 捨 [/// etözin titmiş üdte] | birle | titilmek üz-e :: |
| Sho.Rosia 7.2 /218 | bar mu | birle | yene sa[nışdaçı :: |
| Sho.Rosia 7.2 /220 | oġul bolur | birle | yene sanışdaçı :: |
| Sho.Rosia 7.2 /331 | m[untıta ulatı uluġ] ’eren-ler | birle | :: |
| Sho.Rosia 7.2 /333 | 如是汝賢士 ant[aġ sen | birle | biliglig] er-e :: |
| Sho.Rosia 8.3 /126 | ol üdte kentü 心 -leri açlıp yarup ertükḍeg kértü töz | birle | birikip. |
| Sho.Rosia 8.3 /182–183 | nom atırt öŋi ermez atlġ ertükḍeg kértü töz | birle | birikmiş 光 yasuḳ 心 -leri üz-e. |
| Sho.Rosia 8.3 /222–224 | kim ol ḳop ḳamaġ iş küdök-ler üz-e erksiŋü-ke tayaḳ boldaçı atlġ kértü töz | birle | birikmiş yaroḳ yaşuḳ 心 -leri üz-e onunç oron -taḳı {艹+廾} -larıġ nom nomlay … |
Aynı gövdeden maddeler
“birle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).