emget- fiil

30 geçiş 19 biçim 10 eser KB KuT ShoR Huast TT Mait Sek Tövbe Anlam haritasında göster

Tanım

Acı çektirmek, eziyet etmek, sıkıntı vermek: “mini emgetür til iḍi ök telim” dil sahibi beni çok eziyet ettirir; “emgettiler kelmezde aşnu bizke” sen gelmeden önce de bize eziyet ettiler; “yavaş edgü kişilerig küŋ ḳul ḳıltım … emgettim” uysal iyi kişileri köle ettim, eziyet ettim; “ig toġa egirdi sėni emgetgeli” hastalık dert seni sardı eziyet etmek için; “bodunuġ … emgetmeŋ tolgatmaŋ” halkı üzmeyin, sıkıntıya sokmayın; “tapuġ birle yazuḳ igin emletür … özin emgetür” hizmetle kendini yorar. Tanıklar: BK KuT KB
(Olumsuz türevlerle) eziyet etmeyen: “kop kamag tınlıglarıg emgetmeksiz saḳınç” bütün canlılara eziyet etmeme düşüncesi; “adın tınlıġ oġlanın emgetmegümüz kergek erti” başka canlılara eziyet etmememiz gerekirdi. Tanıklar: Mait Tövbe

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): emget- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (19):

emgetür 9 emgetir 3 emgetürler 2 emgetdeçisiz 1 emgetdimiz 1 emgetgeli 1 emgetgülüg 1 emgetip 1 emgetmegümüz 1 emgetmek 1 emgetmekin 1 emgetmeksiz 1 emgetmetin 1 emgetmeŋ 1 emgetse 1 emgettiler 1 emgettim 1 emgetürsen 1 emgetışmezün 1

Sho.Rosia 2.2.9.R /6	birtemleti [yene] altı yollarta açıġ tarqa emgekler üze	emgetışmezün	[-ler] toqıṡmazunlar :
Sho.Rosia 3.1.4.V/1–7	… nta ozġur [up] yértinçüdeki tınlġlarıġ yme emgekde öŋi [üdrültürüp] ///syz	emgetdeçisiz	qılġalı saqıntuqumta ötrü [ol üdün] sagari luu ḫanınıŋ qızı bir erdini mon …
Sho.Rosia 6.2.2.4/12–15	惜 esir [-kendeçi] /// içürmek üz-e : yaŋaġ kim esürtüp /// ///	emgetmeki[n]	[mun]gaqa : yaŋa-nıŋ /// /// [bolġa]y sn tuġġalı edgü oron-ta tép 不自Ο /// …

“emget” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).