İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ev isim

Tanım

  1. Ev, konut; yurt: “atın mindi keldi eviŋe turup” atına bindi, kalkıp evine geldi; “ewindin turup çıḳtı” evinden kalkıp çıktı; “tört yıŋaḳtın … ėwleriŋizdin” evlerinizden; “azu ėdiz evte erser” ya da yüksek bir evde ise; “ebime tüşmiş” yurduma (ordugâhıma) inmiş. Tanıklar: ŞUUKB2
  2. “ev bark” ev bark, hane halkı ve mal mülk; “evdin barktın ün-” (Budist metinlerde) evi barkı bırakıp rahip olmak: “evde ünüp altı yıl tapavan berkte” evden çıkıp altı yıl çile ormanında; “ev-tin ünmiş kişiler” evden çıkmış (rahip) kişiler; “ebin barkın ḳalısız ḳop kelürti” evini barkını eksiksiz hep getirdi; “ebin barkın buzdum” evini barkını dağıttım; “evke barḳḳa badımız erser” eve barka bağlandıysak. Tanıklar: Huast2SekMait2Man
  3. Hane, aile: “neçe evinŋ kişi orunçaḳın yiddimiz erser” nice hanenin, kişinin emanetini yediysek; “evnŋ yutuzıŋa yazındım erser” başkasının karısıyla günah işlediysem. Tanıklar: U

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

ev (Budist metinler), ew/ėw (KB, KuT) ve eb/ėb (yazıtlar) yazımları bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ev — yalın hâliyle 103 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ewke 20 (KB) · ewḳe 2 (KB)
  • ewiŋe 16 (KB, Mait) · ėwiŋe 1 (KuT)
  • ew 15 (KB, TT, Mait, DLT) · ėw 8 (KuT)
  • ewi 11 (KB, DLT) · ėwi 2 (KuT)
  • ewindin 1 (KB) · ėwindin 1 (KuT)
  • ewlerindin 1 (KuT) · ėwlerindin 1 (KuT)

Çekimli biçimler (67):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.1 /11–12 üçnüŋ saqınçı büte tükettükde bir evte toluġ saqınġu ol :
Sho.Rosia 2.2.1 /13 bir evde tolu saqınçı büte tüketser : bir yoçanda toluġ saqınġu ol :
Sho.Rosia 6.1.1.2/2–7 … | | | seni urı tem[ak] // ///p 荒 | | | iş küdök /// 難可俗[人] yértin[çüteki] [evdin] ündüm :
Sho.Rosia 6.1.2.2/33 … -larıġ bo /// [ ]m’dym’n [ ] közetinmek 有所 Ο teggülük-ke teggel[i]/// [轉]身 ev[irü et’özin]/// 謙苦之Ο erinti-lig emgek-lig törö-ler-te: bo yorı[ġ]/// [ançulayu …
Sho.Rosia 6.2.2.3 … /// 7) ///[san]ga işi negü ol nomı-nıŋ arıġ sü[zök] /// 8) /// braman-lar evinte 從何姓 éyin /// 9) /// bolmış ol bolġalı bo oġul /// 1) [yoq] erser antaġ sav …
Sho.Rosia 7.2 /111–133 … t’öz-üg têp 其父何名 ataŋız-nıŋ atı ne [/// men] tuġurum pançitiş-daḳı bayaġut evinte 悶極 munġul bo[lup /// /// bulıt] örtürüp yaġmur yaġıtıp az ertgülük 可爾不bolġ …
Sho.Rosia 7.2 /135–146 … yaturmn topraḳ-t[a ///] 非日等覺 neŋ söz-letḍürdeçi ermez köni tuymaḳıġ [///] evdin barḳ-dın ünmiş têp 臥灰土中 yatmaḳ üz-e kül [topraḳta sen amtı inçip] bi(l)gil …
Sho.Rosia 7.2 /152 yêrtinçü-teki evde barḳ-ta turuḳdaçı ’erenler-te ::
Sho.Rosia 7.2 /178 arj-i bolup yoḳatdurup evip barḳ-ıġ [::
Sho.Rosia 7.2 /247 titip yêrtinçüg evig titip evdin ünser ::
Sho.Rosia 7.2 /247 titip yêrtinçüg evig titip evdin ünser ::
Sho.Rosia 7.2 /278–280 而随佛出家] inçip t(e)ŋri burḫan êyin evdin ündeçi-ler-niŋ 或刹利種 antaġ y[ana /// uruġ-] ta 彼佛出家 ol t(e)ŋri burḫan evdin …
Sho.Rosia 7.2 /278–280 … evdin ündeçi-ler-niŋ 或刹利種 antaġ y[ana /// uruġ-] ta 彼佛出家 ol t(e)ŋri burḫan evdin barḳ-tın üntük-te 而随出[家 inçip êyin evdin] barḳ-tın ünteçi-ler-niŋ 是名偽僧 atı …
Sho.Rosia 7.2 /278–280 … uruġ-] ta 彼佛出家 ol t(e)ŋri burḫan evdin barḳ-tın üntük-te 而随出[家 inçip êyin evdin] barḳ-tın ünteçi-ler-niŋ 是名偽僧 atı bolur bursaŋ ḳuvraġ têp ::
Sho.Rosia 7.2 /281–290 … 見明相 beliŋ tek körüp arun belgüg 謂天已暁 söz-lep [///] têp 欲出其舎 uġrayu ünüp ol evdin 下夜始二更 ada[ḳtaḳı yam ///] ikinti küz-ed-te 未開 açılmayuḳ erti 王家常法 êlig[//] …