Abh sözlüğü · madde
alın isim
Tanım
- Alın: “yaruḳ tut alın” alnını (yüzünü) aydınlık tut; “ḳadaşıŋa zahid alın tügdi ḳaş” zahit kardeşine alnını, kaşını çattı; “daġ baslur anıŋ birle alınları” onunla alınları dağlanır; “anı alnı üze bastı” onu alnı üzerine yıktı. Tanıklar: KuT2KB2
- “alın ḳıl-” alın vermek, yüzleşmek: “yaġıḳa alın ḳıl” düşmana alın ver (karşı dur). Tanıklar: KB2
Aynı yazılış KB’de al- fiilinin kibar emri (“kerekiŋ alın” gereğini al) ve Budist metinlerde al (çare) + iyelik (“alın altaġın” çaresiyle, düzeniyle) olarak da geçer.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): alın — yalın hâliyle 56 kez
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →Abh Abhidharma (Shogaito)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 46–52 | … ėŋürü uḳıdġalı sekiz yalındıḳ yėg üsdünki er-en-ler-niŋ ḳolulayu yorıġuluḳ | al-ın | aldaġ-ın anın ban-a uḳıdmış ol margapudgalakoş-uġ. |
| Abh.Sho. 1309–1310 | adın-ḳa asıġ ḳılmaḳ-lıġ edgü-si-niŋ tolu -sın tükel-in up | al-ın | aldaġ-ın nomlaġalı çınkėrtü töz-lüg köni nomuġ. |
| Abh.Sho. 1361–1364 | … ėrtü töz-lüg baḫşı tėgüçi sav üz-e uḳıdur adın-ḳa asıġ ḳılmaḳ-lıġ edgü-sin | al-ın | aldaġ-ın nomlataçı-sın çınkėrtü töz-lüg köni nomuġ世尊大悲adı ködrülmiş-niŋ ul … |
| Abh.Sho. 1367–1370 | … baḫşı tėgüçi sav üz-e nedegin uḳıdur edgü-ler-in adın -ḳa asıġ ḳılmaḳ-lıġ | al-ın | aldaġ-ın tėp通答kikinç bėrgel -ir üçün bu sėzik-ke şasdr-ta kendü kikinç bėr … |
| Abh.Sho. 1378–1384 | 問ne yme söz-lemeki erser umaḳ üz-e | al-ın | aldaġ-ın nomlap çınkėrtü töz-lüg köni nomuġ sansar-lıġ kök tidig-tin tardı … |
| Abh.Sho. 1390–1398 | al-ın | aldaġ-ın tıdar tudar-sız-lar adı ködrülmiş-niŋ adın yėg adruḳ edgü-ler-in … |
Aynı gövdeden maddeler
“alın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).