Tanım
- Birleşmek, bir araya gelmek: “aya bir, birikmez saŋa bir aḍın” ey tek (Tanrı), sana bir başkası eş olmaz; “iki neŋ birikse bir erde” iki şey bir kişide birleşirse; “ėki köŋül birikdi” iki gönül birleşti; “bu ḳaç neŋ birikse” bu birkaç şey bir araya gelirse. Tanıklar: TTKB2AH
- Uyuşmak, uygun düşmek: “sudur birle birikmez” sutrayla uyuşmaz; “azın azın birikmemeki” azar azar birleşmemesi; “birgerdmek birikdürmek” (ettirgen) birleştirme. Tanıklar: Abh3
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): birik- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (16):
Bağlamlar
Bütün geçişler (17) →Abh Abhidharma (Shogaito)
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 840–841 | < | birikmez | alḳu > burḫan-lar-nıŋ adḳan -taçı adḳanġuluḳ niz-vanı-lar-nıŋ yıd-ın yuḳ-ı … |
| Abh.Sho. 1653–1656 | … n-ler kėrtü-sin 猶如无目inçe ḳaltı köz-süz teg iş küdük üz-e bilge bilig birle | birikip | nedegin bolġay bar bolġalı körmek üz-eki yügerü uḳmaḳ-ı. |
| Abh.Sho. 2052–2061 | … y-ta tėp生死有其二 義sansar-nıŋ bar anda iki türlüg yörüg-ler-i uluġ taluy birle | birikgülük | aŋ’ilki teriŋi üz-e alp bolur bulġalı tüpin ikinti kėŋi üz-e alp bolur üŋe … |
| Abh.Sho. 2217–2221 | … omlamaḳ üz-e adı ködrülmiş-ke taplaġuluḳ tapırḳanġuluḳ bolmaḳ-ındın yme ök | birikür | tŋri burḫan-nıŋ yrlıġ-ıŋa abi -darim neçe erür erser yme şiravak-lar nomla … |
| Abh.Sho. 2217–2221 | … şiravak-lar nomlamış tŋri burḫan-ḳa tapladılmış tapırḳanılmış üçün yme ök | birikür | tŋri burḫan -nıŋ yrlıġ-ıŋa tėp. |
| Abh.Sho. 2338–2350 | … udur-lar-ta vinay-lar-ta körülmez nomlamış orun-ı bu tıldaġ -ın udan birle | birikmez | . |
| Abh.Sho. 2391–2393 | … -ler-i-niŋ adırtı-nıŋ bar-ı sudur adırılmaḳ uġur-ında ni’kay-lar yörüg-ler | birikmez | taplaġ-lar ni’kay-lar. |
| Abh.Sho. 2397–2406 | … ujik üz-e öŋi ermez uġrayu yörüg üz-e adırılmış üçün anı üçün sudur birle | birikmez | ḳayu tıldaġ-ın tėptėser alḳu sudur -lar-nıŋ yörüg töz-i bir ikinti-ke ḳarş … |
| Abh.Sho. 2493–2496 | … yadıp此魚拽之不出bu balıḳ-ıġ tar -tıp ündürmetin kėn san-ı mıŋ kişi-ler birgerü | birikip | tardıp ün -dürüp kördi-ler anıŋ üküş telim başın körki-niŋ oḫşadıġ-ı-nıŋ ḳ … |
| Abh.Sho. 2564–2565 | … -lar-ta birök bolsar öŋdüni kėni yėnik aġır bol -maḳ üz-e anın az-ın az-ın | birikmemeki | . |
| Abh.Sho. 2910–2912 | bu baḫşı | birikmek -lig | yörügüg tuda yöleşürüg üz-e söz-lemiş ol ḳaltı bir töz-lüg uġuş-luġ tėmiş … |
| Abh.Sho. 2936–2940 | … u aḳıġ-lıġ aḳıġ-sız erür tėp amtı sėzinmiş üçün yol kėrtü yanduru ol öŋ-ke | birikip | yumdaru aḳıġ-lıġ aḳıġ-sız tėgey tėp. |
| Abh.Sho. 2942–2946 | … -miş üçün sėziŋülük bolġay sodurandikė ni’kay-lıġ-lar söz-legüçi öŋ birle | birikip | yumdaru aḳıġ-lıġ aḳıġ-sız ermiş tėp amtı bildürgelir üçün adırtlıġ otġuraḳ … |
| Abh.Sho. 3018–3021 | … i anın munda uḳıdmış erür頌言及者karikda söz-lemeki erser ulatı tėp birgerdmek | birikdürmek | tardıp turġurmaḳ tėp yörüg’ol. |
| Abh.Sho. 3094–3096 | … rant-ta yumdaru uḳıdmaḳ üz-e aḳıġ-sız-nıŋ adın körgidmiş erür aḳıġ-sız-nıŋ | birikmememekin | ol tört türlüg bolur-ın aŋ ilki kök ḳalıḳ. |
| Abh.Sho. 3196–3199 | … -nıŋ tüzü-ni ördmek tüzü-ni ördmemeklig yörügi teginmek-te ulatı-lar birle | birikmez | 且止斯事az turz-un bu sav-lar öŋ anda yorıyur erip tėptėmiş-i erser iş işlemekl … |
| Abh.Sho. 3566–3567 | 雖二義neçe iki türlüg yörüg-ler üz-e tüz-ün yol birle | birikser | yme inçip bu bilip öçmek -niŋ yoḳ erür oḫşadı tıldaġ-ı. |