İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

buşı isim

Tanım

  1. (Budist ve Maniheist metinlerde) sadaka, bağış, cömertlik (dāna): “nom buşı bėrür erti” öğreti armağanı veriyordu; “buyanlıg itip buşı bėrser” sevap işleyip sadaka verirse; “buşı paramid” cömertlik erdemi; “ḳorḳunçsuz buşı bėrgey” korkusuzluk armağanı verecek; “dintarka buşi bėreŋ” rahibe sadaka verin; “bu buşışın alıŋ” bu bağışı alın. Tanıklar: KİPMait2AbhMan
  2. (KB) öfke; öfkeli: “buşı bolsa yalŋuḳ biligsiz bolur” insan öfkelenirse bilgisizleşir; “iwek ḳurġu ḳılḳı ḳılınçı buşı” aceleci, … öfkeli huylu. Tanıklar: KB2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): buşı — yalın hâliyle 59 kez

Çekimli biçimler (6):

Abh Abhidharma (Shogaito)

12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 456 buşı paramid çḫşapt paramid dyan paramid bular üçegü bolur buyan-lıġ yėvig tizi …
Abh.Sho. 460 buşı çḫşapt serinmek üçegü.
Abh.Sho. 1046–1058 … lı umaġu-sın neçe bilser-ler yme nudaġ uzadı ḳayu bışrunmış-ın buyan evrip buşı berür-ler tınlġ-lar-ḳa neçe evrip buşı bėrser-ler yme adın-lar-ḳa öz et’öz …
Abh.Sho. 1046–1058 … uzadı ḳayu bışrunmış-ın buyan evrip buşı berür-ler tınlġ-lar-ḳa neçe evrip buşı bėrser-ler yme adın-lar-ḳa öz et’öz-ler-i yene bulur-lar evrip buşı bėrmiş …
Abh.Sho. 1046–1058 … evrip buşı bėrser-ler yme adın-lar-ḳa öz et’öz-ler-i yene bulur-lar evrip buşı bėrmiş-niŋ buyan-ın又 將此廻施之福yene uduzup bu evrip buşı bėrmiş-niŋ buyan-ın u …
Abh.Sho. 1046–1058 … yene bulur-lar evrip buşı bėrmiş-niŋ buyan-ın又 將此廻施之福yene uduzup bu evrip buşı bėrmiş-niŋ buyan-ın ulatı öŋdünki kentü öz-ler-i-niŋ ḳayu bışrunmış buyan- …
Abh.Sho. 1046–1058 … tı öŋdünki kentü öz-ler-i-niŋ ḳayu bışrunmış buyan-ın yumdaru uduzup evrip buşı bėrür-ler tüzü-ke küsemiş üçün asıġ-lıġ meŋi-lig ḳılġalı nom uġuş-ındaḳı t …
Abh.Sho. 1067–1076 所修福慧施郡生ḳayu bışrunmış buyan-ın bilge bilig-in buşı bėrür-ler tınlġ-lar-ḳa : evrip buşı bėrmiş -niŋ buyan-ı üz-e <yėdgürür>-le …
Abh.Sho. 1067–1076 … ḳayu bışrunmış buyan-ın bilge bilig-in buşı bėrür-ler tınlġ-lar-ḳa : evrip buşı bėrmiş -niŋ buyan-ı üz-e <yėdgürür>-ler öz asıġ-ın : kentü öz-ler-i-niŋ bı …
Abh.Sho. 1067–1076 … uyan-ı üz-e <yėdgürür>-ler öz asıġ-ın : kentü öz-ler-i-niŋ bışrunmış evrip buşı bėrmiş iki türlüg buyan-lar-nıŋ tüş-in : yene iş -ledür-ler asıġ-lıġ meŋi- …
Abh.Sho. 1067–1076 … entü öz-ler-i (ök) bulur-lar : küsüş-te <yorımış> buyan-ı üz-e ulatı evrip buşı bėrmiş buyan-ı üz-e : öz-li adın-lı ikigü-ke asıġ tusu ḳılmaḳ(-ı) yooḳsuz …
Abh.Sho. 4368 ėdip yaradıp ed tavar-ıġ anı işledip buşı bėrür-ler.

Aynı gövdeden maddeler

“buşı” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).