Abh sözlüğü · madde
ḫan isim
Tanım
- Han, hükümdar, kral: “d(a)rmaruçi atlġ ilig ḫan erken” Dharmaruci adlı hükümdar iken; “upaşati ilig ḫannıŋ töpüsinte” Upoṣadha kralın başında; “béş yıŋaqlartaqı luu ḫanları” beş yöndeki ejderha kralları; “çakravart ḫanlarnıŋ törüsi” cihan hükümdarlarının töresi; “ULUĠ BUĠRA HAN ÖGDİSİN AYUR” Büyük Buğra Han’ın övgüsünü söyler; “tanġut ḫanı yupıladı” Tangut hanı …; “tamulı yılġılı erklig ḫan” cehennem ve hayvanlar âleminin hükümdarı (Yama); “alḳu niz-vanılarnıŋ ėligi ḫanı” bütün tutkuların kralı. Tanıklar: Mait2AbhUShoR2KBDLT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḫan — yalın hâliyle 130 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ḫan 119 (DK, Mait, U, Abh) · han 10 (EÇS, Man, KB, DK) · ḫ˅an 1 (KB)
- ḫanı 21 (DK, Abh, KB, ShoR) · hanı 8 (EÇS, Man)
- ḫanḳa 3 (Mait, Sek, Abh) · ḫanqa 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (17):
Bağlamlar
Bütün geçişler (10) →Abh Abhidharma (Shogaito)
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 635–638 | … u bışrunmış üçün bilge bilig-lig yėvig tizigig alḳu niz-vanı-lar-nıŋ ėligi | ḫan-ı | tėdmiş biligsiz niz-vanı küç-in kösün-in alḳu barça ḳunup alır yindem anın … |
| Abh.Sho. 1632 | 問諸心所法中alḳu köŋül-teki nom-lar-ta köŋül | ḫan-ı | bolur yėg. |
| Abh.Sho. 1633–1634 | … n köŋül-teki nom-lar-ḳa tayaḳ töz munda tegimlig erti tek söz-legeli köŋül | ḫan-ı(-nıŋ) | ulatı (anıŋ) tėrin-i-niŋ ḳuvraġ-ı -nıŋ adı bolur abidarim tėp. |
| Abh.Sho. 1639 | neŋ köŋül | ḫanı | ermez. |
| Abh.Sho. 1640–1643 | … atı köŋül-te öŋi nom-lar-nıŋ-ta bolur iş küdük üz-e (yügerü) uḳmaḳ-ı köŋül | ḫan-ı | öŋi kėderip bilge biliglig adın köŋül-teki nom-lar seçe bulmış ol adaġ iş … |
| Abh.Sho. 1646 | anın uḳıdmamış ol köŋül | ḫan-ın | tėp問ḳaltı (bu) bilge bilig -niŋ bolmış teg körmek-lig iş-i. |
| Abh.Sho. 4336 | ḳaltı | ḫan | buyruḳ-ı tėmiş teg. |
| Abh.Sho. 4385–4387 | ḳaltı | ḫan | buyruḳ-ı tėp tėmiş-i erser. |
| Abh.Sho. 4388 | ḳaltı buyruḳ san-lıġ üçün | ḫan-ḳa | adamış teg ḫan buyruḳ-ı tėp. |
| Abh.Sho. 4388 | ḳaltı buyruḳ san-lıġ üçün ḫan-ḳa adamış teg | ḫan | buyruḳ-ı tėp. |
Aynı gövdeden maddeler
“han” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).