İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḫormuzta özel ad

Tanım

  1. Hürmüz tanrı: Budist metinlerde tanrıların kralı Śakra (Indra), Maniheist metinlerde ilk insan Ohrmazd: “ezrua hormuzta vişnu maheşvari” Brahmā, Śakra, Viṣṇu, Maheśvara; “tŋriler ėligi ḫurmuzta tŋri” tanrıların kralı Hürmüz tanrı; “birök ḫurmuzta teŋri körkin ḳurtulġu tınlġlar erser” Hürmüz tanrı görünüşüyle kurtulacak canlılar varsa; “hroştag teŋri hormuzta teŋrike … kapagın aça bėrdi” Çağrı tanrısı Hürmüz tanrıya … kapısını açtı; “ḫormuzta teŋri oġlanı bėş teŋri” Hürmüz tanrının oğulları beş tanrı (Maniheist). Tanıklar: MaitManU

ḫurmuzta (U II) ve ḫormuzta-h yazımları da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḫormuzta — yalın hâliyle 37 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḫormuzta 19 (Mait, Abh, Huast, Sek) · hormuzta 18 (Man, Mait)

Çekimli biçimler (3):

Man Manichaica I-III

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 173b1-8–12 … çe k(a)ltı suv ı ıgaç kapagın yėrde aça bėrürçe ançulayuma hroştag t(e)ŋri horm(u)zta t(e)ŋrike beş t(e)ŋrike kapagın aça bėrdi
T. II D. 173b1-13–18 yme hroştag p(a)dwahtag t(e)ŋri hormuzta t(e)ŋriden t(a)mudan yokaru agdukta ol ödün wadjiwantag t(e)ŋri ög t(e)ŋri …
T. II D. 173b1-19 horm(u)zta t(e)ŋrig t(a)mudan yokaru agturtı
T. II D. 173b1-23–25 yme ög t(e)ŋri wad-jiwantag t(e)ŋri olar bėş t(e)ŋrilerig horm(u)zta t(e)ŋride ar(ı)ttılar
T I - 44–51 … … .. . … … … … … … … … … … … … … … … … ol … … … … … … [t]ört … … … … [o]l [ho]r[muz]ta teŋri yarlakançuçı köŋüllüg erti
T I - 57–59 sizlerde almış agu hormuzta t(e)ŋrike atgay m[(e)n] hormuzta t(e)ŋrig bu tėdi
T I - 57–59 sizlerde almış agu hormuzta t(e)ŋrike atgay m[(e)n] hormuzta t(e)ŋrig bu tėdi
T I - 63–66 ş(i)mnu m(e)n hormuzta t(e)ŋr[i] … … … … tėp … neŋ … … … … …. yekler … … … … … erti[ler]
T I - 69–71 ol ödün hormuzta t(e)ŋri o:t t(e)ŋrig baltoça kılıp ş(i)mnu başın bıçtı
T II D 171-174–225 bir yumşakın in[çe] kaltı horm(u)zta t(e)ŋri belgüsinçe ėkinti kad(ı)ran ançulayu k(a)ltı wadjiw(a)nta t(e)ŋriç …