İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

arḳa isim

Tanım

  1. Arka, sırt: “uzun saçın kėdin arḳasınta ıtıp” uzun saçını arkasına atıp; “ḳarluḳ … arḳasin sıyu urtı” Karlukların arkasını kırıp vurdu; “kirü arḳalarında attılar” arkalarına attılar. Tanıklar: U
  2. Destek, arka; “arḳa yülek” destek, dayanak: “bayat oḳ bolu birsü arḳa yülek” Tanrı (sana) destek olsun; “tŋriler yruḳıŋa arḳa birip” tanrıların buyruğuna arka verip. Tanıklar: SekKB2
  3. Üst yüz, yüzey: “yaġız yér arqasıntaqılar” yeryüzündekiler; “nom arkasıŋa” öğretinin desteğine. Tanıklar: ManShoR

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): arḳa — yalın hâliyle 23 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • arḳa 20 (KB, KuT, U, Sek) · arqa 3 (ShoR)

Çekimli biçimler (16):

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II Y. 52,2 - 14–17 anta sözlep arçunı toŋa uzun saçın kėdin arḳasınta ıtıp bilekin sıḳanıp anıŋ arasınta beliŋ teg kilimbi yek ḳızın ḫoyınta köt …
T. III M. 225-2 … znaḳ-ḳa kirip aġı-barım-ḳa tegip baġın sesip busin alıp aŋın yükin yüte .. arḳa yükin kötürü ünzüzin (=ünsüzin) önüp tavış-sızın yaşıḳıp adınlar-nıŋ ed tv …

Aynı gövdeden maddeler

“arka” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).