U sözlüğü · madde
atlıg sıfat
Tanım
- Adlı, … adında: “ay toldı atlıġ er” Aytoldı adlı bir er; “aşoḳ atlıġ sögüt” Aşoka adlı ağaç; “bėş türlüg anantiras atlıġ aġar tsuy” anantiras denen beş ağır günah; “sumir teriŋ atlıġ bodistv” Sumeru-derin adlı bodhisattva. Tanıklar: SekMaitTövbe
- Ünlü, adı sanı olan: “atlıġ küülüg” ünlü, şanlı; “eḍgü atlıḍ bolayın tise” iyi adlı olmak istersen; “kiçig atlıġıġ ulġartdım” adı küçük olanı büyüttüm. Tanıklar: BKKB
- Atlı, süvari: “ėki ülügi atlıġ erti, bir ülügi yadaġ erti” (ordunun) üçte ikisi atlı, üçte biri yaya idi. Tanıklar: T
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): atlıg — yalın hâliyle 106 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- atlıg 82 (Mait, IB, BK, ŞU) · atlıġ 24 (KB, KİP, Tövbe, T)
- atlaġ 12 (Mait) · atlag 1 (Man)
- atlıġlar 2 (KİP, KP) · atlıglar 1 (Mait)
Çekimli biçimler (15):
Bağlamlar
Bütün geçişler (22) →U Uigurica I-IV
22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 6–7 | birök uluġ emrençler | atlġ-lar | körkin ḳutrulġu tınlġ-lar erser ḫuanşı im pusar . . ol tınlġ--lar-ḳa uluḳ … |
| U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 17–19 | birök adın adın üge bilge | atlġ | yüzlüg er içi körkin ḳurtulġu tınlġ-lar erser ḫuanşı ım pusar ol tınlġ-lar … |
| U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 17–19 | … rtulġu tınlġ-lar erser ḫuanşı ım pusar ol tınlġ-lar-ḳa adın adın üge bilge | atlġ | yüzlüg er içi körkin körtkürü nomlayur ḳutġarur |
| U II, T. II Y. 52,1- III 21-4 | kamini | atlġ | erinç tapıġçı-sı inçe tėp tėdi |
| U II, T. II Y. 52,1- III 21-13–16 | … ġınta brḫmadati ėligig artuḳraḳ t- . . . . . . yorıyu barıp s . . [u]pusup | atl[ġ] | . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . -n psakin brḫmadati ėligig atd … |
| U II, T. II Y. 52,2 - 8–13 | … . . . köçeyü ḳunup il . . . . . . . . . . . b[u] . . yėrtinçü yėr suvda er | atlġ | kim bolġai birök . . . muz-ta ö . . . ip turdaçı . . birök atası kilimbi . … |
| U II, T. II Y. 52,2 - 14–17 | … ıp anıŋ arasınta beliŋ teg kilimbi yek ḳızın ḫoyınta kötürü alıp nilapuşup | atlġ | sögüt altın ėltü bardı |
| U II, T. II Y. 52,2 – IX 57- 26 | … ek ögsüz Alḳu ayıġ yavız yol-larıġ artuḳraḳ uz arıtdaçı . . . uşnisa viçai | atlġ | darnı. / alḳu burḫan-lar bodistv-lar ḫut-lar-ıŋa yükünürmn |
| U II, T. III M. 185.-3 | … şidmis-im yme bir ödün adı kötrülmis strayastris tŋri yėr-inte sudaram sal | atlġ | tŋri-ler-niŋ yıḳılḳuluġ ḫursadılu ḫavsadılu tŋridem visai--lıġ meŋi-lerig … |
| U II, T. III M. 207 a II.-59 | … ın öŋi umuġ ınaġ boltaçı kim erser yoġ erür tėp .. ėligi-y-a usnis-a viçai | atlġ | ançulayu kelmis-niŋ töpü-te abisik ḫılılmıs .. alḳu ayıġ yavız yol-larıġ a … |
| U II, T. III M. 238-10 | tŋri-ler ėligi-y-a anın bu usnis-a viçai | atlġ | darnı alḳu ayıġ yavız yol-larıġ artuġraġ uz-oġıḳu-ġa sarıt ḫılġu-ġa .. saḳ … |
| U II, T. III M. 207.-47–51 | tŋri-ler ėligi-y-a tınlġ-lar-nıŋ asıġ-lıġ-ı üçün usnis-a viçai | atlġ | alḳu ayıġ yavız yol-lar-ıġ artuġraġ uz arıtdaçı bu darnı-nı [!] ḫudar-mn |
| U II, T. III M. 207.-52–62 | inçe ḫltı aditi-a--karbi | atlġ | kkir-siz arıġ kök ḫalıġ-ġa oḳsatı arıġ süzük yruġ yasuġ mani monçuġ erdini … |
| U II, T. III M. 207.-25–26 | et’öz ḫutduġ-ınta yme sukavati | atlġ | yėrtinçü oġus-ınta toġmaġ-ı bolur .. |
| U II, T. III M. 207.-59–61 | et’öz ḫutduġ-ınta yme sukavati | atlġ | yėrtinçü oġus-ınta toġmaḳ-ı bolur .. |
| U II, T. III M. 207 b.-39 | … ayu kelmis-ler-niŋ usnir-laksan-lar-ıntın önmis adı kötrülmis sita-tapadra | atlġ | utsuḳmaḳsız darnı / Ᾱrya-[sarva-]tathāgata-usnῑsa-Sitātapatrā-nāma-aparāji … |
| U II, T. III M. 225-5.-2 | … kelmis-ler-niŋ usnir laksan--lar-ıntın önmis adı kötrülmis sita--tapadiri | atlġ | utsuḳmaḳsız uluġ yanturda--çı-nı sözleyür-mn |
| U II, T. III, M. 225.- 40.-1 | … unı alḳu ançulayu kelmis-ler-niŋ usnır laksan-lar-intin önmis sitadapatiri | atlġ | utsuḳmaḳsız uluġ yanturdaçı uluġ arvıs-lar ėligin toz-ta yapırḳaḳ-ta kegde … |
| U II, T. III, M. 225.-38.-1 | … nı alḳu ançulayu kelmis-ler-niŋ usnie laks--an-lar-ınta önmis sitadapatiri | atlġ | utsuḳmaḳsız uluġ yanturdaçı .. ulug arvıs--lar ėig-in tutsar-lar iltinser- … |
| U II, T. III, M. 225.-38.-1 | … . . . . . . . . . sar yme .. bu utsuḳmaḳsız uluġ yanturdaçı .. . . . . . . | [atl]ġ | arvıs-lar ėligin uluġ türlüg aḳır ayaġ üze kögürser-ler .. anta ḳı-a oġ ėl … |
| T. III M. 225-43.-4 | … lar-ınta ön--mis sitadapatri a ..[t]lġ utsuḳmaḳ-sız ul . . [uġ] yanturdaçı | atlġ | arvıs-lar ėligi tükedi |
| U II, T. II Y 42.-5–17 | … . . . . . . . tluġ ḳızım ḳudat birle . . . . . . . . . . . . . . . asravaġ | atlġ | tsui ayıġ ḳılınç . . . . . . inçe . . . . . . . ölürgüçi tuzi boltum erser … |