Tanım
- Yüksek, yüce: “ay sırḳa yaḳın ay köŋülke eḍiz” ey sırra yakın, gönülden yüce olan; “édiz taġ édiz sögüt teriŋ yar” yüksek dağ, yüksek ağaç, derin uçurum; “azu ėdiz taġta erser azu ėdiz evte erser” yüksek dağda ya da yüksek evde ise; “sanarmu eḍiz ḳum uşaḳ taş sanı” (erdemlerini sayan) yüksek kum tepesini, ufak taşların sayısını sayabilir mi; “simaktin eḍizrek tutar himmėt ol” himmetini Simak yıldızından daha yüksek tutar. Tanıklar: UShoRKBAH2
- (Bilge Kağan yazıtında) “ediz” Ediz boyu: “ekinti ḳoşulgaḳda ediz birle süŋüşdümiz” ikinci olarak Koşulgak’ta Edizlerle savaştık. Tanıklar: BK
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
eḍizrek (karşılaştırma) biçimi de bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): eḍiz — yalın hâliyle 29 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- eḍiz 17 (KB, AH) · ediz 6 (BK, KuT, KB, DLT) · édiz 4 (ShoR) · ėdiz 2 (U)
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →U Uigurica I-IV
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II S.2b-26 | idiz | küyer | |
| U II, T. III M. 207.-78–80 | azu | ėdiz | .. taġ-ta erser .. azu ėdiz ev-te erser .. azu stup-nuŋ içinte orġuluġ ol… |
| U II, T. III M. 207.-78–80 | azu ėdiz .. taġ-ta erser .. azu | ėdiz | ev-te erser .. azu stup-nuŋ içinte orġuluġ ol… |
Aynı gövdeden maddeler
“ediz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).