U sözlüğü · madde
ḫan isim
Tanım
- Han, hükümdar, kral: “d(a)rmaruçi atlġ ilig ḫan erken” Dharmaruci adlı hükümdar iken; “upaşati ilig ḫannıŋ töpüsinte” Upoṣadha kralın başında; “béş yıŋaqlartaqı luu ḫanları” beş yöndeki ejderha kralları; “çakravart ḫanlarnıŋ törüsi” cihan hükümdarlarının töresi; “ULUĠ BUĠRA HAN ÖGDİSİN AYUR” Büyük Buğra Han’ın övgüsünü söyler; “tanġut ḫanı yupıladı” Tangut hanı …; “tamulı yılġılı erklig ḫan” cehennem ve hayvanlar âleminin hükümdarı (Yama); “alḳu niz-vanılarnıŋ ėligi ḫanı” bütün tutkuların kralı. Tanıklar: Mait2AbhUShoR2KBDLT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḫan — yalın hâliyle 130 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ḫan 119 (DK, Mait, U, Abh) · han 10 (EÇS, Man, KB, DK) · ḫ˅an 1 (KB)
- ḫanı 21 (DK, Abh, KB, ShoR) · hanı 8 (EÇS, Man)
- ḫanḳa 3 (Mait, Sek, Abh) · ḫanqa 1 (ShoR)
Çekimli biçimler (17):
Bağlamlar
Bütün geçişler (10) →U Uigurica I-IV
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 207 a II.-59 | … ġ alḳu emgek--liġ toḳum-larıġ bosdaçı artadtaçı .. tamu-lı yılġı-lı erklig | ḫan | yėrtinçü-sin alḳu-nı arıtdaçı .. edgü yol-ġa udustaçı darnı bar erür |
| U II, T. III M. 207.-14–22 | ajun-lar sayu tamu-ta .. yılḳı ajun-ınta . . erklig | ḫan-nıŋ | yėrtinçü-sinte .. prit yėrtinçü--sinte .. asuri oġus-ınta .. inçe ḫltı .. … |
| U II, T. III M. 207.-94–96 | tamuta yılġı aj--un-ınta .. erklig | ḫan | yėrtinçü--sinte prit azun-ınta .. asuri oḳus-ınta neŋ toḳmaz… |
| U II, T. III M. 207.-35–48 | … açsar .. olar inçip tamu-ta erser azu yılġı azun--ınta erser .. azu erklig | ḫan--nıŋ | yėrtinçü-sinte erser .. azu prit ajun-ınta erser .. azu olartın adın ḫayu … |
| U II, T. III M. 225-3-1–4 | … ġ-ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs uz açılmıs çeçek-lig sal sögüt--ler ėligi | ḫan-ı | burḫan ḫutıŋa .. yükünür--mn |
| U II, T. III M. 225-21.-2 | … ŋlüg vairoçana [siksil ḳundaçı-lar .. ḳarın-taḳı kenç-ig] / ḫundaçı-lar .. | ḫan | içteki-ler .. münçig as-lıġ--lar et as-lıġ-lar .. yaḳrı as-lıġ-lar .. yili … |
| U II, T. III, M. 182-9–27 | buu siksil ḳundaçılar ḳarın-taḳı kenç-ig ḫundaçı-lar .. | ḫan | içteçi-ler .. münçig as-lıġ--lar .. et as-lıġ-lar .. yaḳrı as-lıġ-lar .. y … |
| T. III M. 225-2 | oom sitadapatri aparaçiti sarva kiraḫ-a anundirasay-a | ḫana | ḳana torom torom ḫuŋ ḫuŋ pt pt svaḫa .. nama sitadakatay-a talıp ḳuna kesi … |
| U II, T. II, Y., 48-64–66 | … altın yaġız-taġı tişi ėrkek nom aşlıġ naivaziki tŋri-ler-ke yaġuġta taiḫan | ḫan | kümse ḫatun tŋrim mışan ḫan çaisi waŋ beg ulatı tŋri-ler-ke bu buyan edgü … |
| U II, T. II, Y., 48-64–66 | … nom aşlıġ naivaziki tŋri-ler-ke yaġuġta taiḫan ḫan kümse ḫatun tŋrim mışan | ḫan | çaisi waŋ beg ulatı tŋri-ler-ke bu buyan edgü ḳılınç küçinte tŋridem küçle … |
Aynı gövdeden maddeler
“han” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).