İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

ḫormuzta özel ad

Tanım

  1. Hürmüz tanrı: Budist metinlerde tanrıların kralı Śakra (Indra), Maniheist metinlerde ilk insan Ohrmazd: “ezrua hormuzta vişnu maheşvari” Brahmā, Śakra, Viṣṇu, Maheśvara; “tŋriler ėligi ḫurmuzta tŋri” tanrıların kralı Hürmüz tanrı; “birök ḫurmuzta teŋri körkin ḳurtulġu tınlġlar erser” Hürmüz tanrı görünüşüyle kurtulacak canlılar varsa; “hroştag teŋri hormuzta teŋrike … kapagın aça bėrdi” Çağrı tanrısı Hürmüz tanrıya … kapısını açtı; “ḫormuzta teŋri oġlanı bėş teŋri” Hürmüz tanrının oğulları beş tanrı (Maniheist). Tanıklar: MaitManU

ḫurmuzta (U II) ve ḫormuzta-h yazımları da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḫormuzta — yalın hâliyle 37 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḫormuzta 19 (Mait, Abh, Huast, Sek) · hormuzta 18 (Man, Mait)

Çekimli biçimler (3):

U Uigurica I-IV

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II Y 10-33 ḳutġarur rirök ḫurmuzta teŋri körkin ḫurtulġu tınlġlar erser ḫuanşi im pusar .. [ol] tınlġ-lar-ḳa …
U II, T. III M. 207 a.-11–26 … b-[tük?] -leri yoḳaru turup ıya taya tavranu ḫayu-tın sıŋar tŋri-ler ėligi ḫurmuzta tŋri erser . . antın sıŋar yaḳın barıp . . tŋri--ler ėligi ḫurmuzta tŋri-n …
U II, T. III M. 207 a.-11–26 … ėligi ḫurmuzta tŋri erser . . antın sıŋar yaḳın barıp . . tŋri--ler ėligi ḫurmuzta tŋri-niŋ adaġ-lar-ınta töpüsi üze yükünüp ıya taya-a emgek-e . . e emgek-e …
U II, T. III M. 207 a.-11–26 … ünüp ıya taya-a emgek-e . . e emgek-e tėp . . ulıyu sıḳdayu tŋri-ler ėligi ḫurmuz-ta tŋri--ke inçe tėp sözleti
U II, T. III M. 207 a II.-43–48 tėp . . anta ötrü tŋriler ėligi ḫurmuz-ta tŋri supiratisdit tŋri urı-sı-nıŋ ol sav-ın esidip ertiŋü adınu muŋadu . . …
U II, T. III M. 207 a II.-52–58 … u yėti arıġ-sız yėteçi-ler-niŋ ajun-ınta toḳar-ın körüp . . tŋri-ler ėligi ḫurmuz-ta tŋri ol yėti ajun--larıġ köŋül-inte inçe saḳıntı
U II, T. III M. 207 b.-29 anta ötrü tŋri--ler ėligi ḫurmuzta tŋri inçip .. ançulayu kelmis-tin bu öd--[l]erig sav-larıġ alıp teginip .. …
U II, T. III M. 225.-24-5 … -ḳa .. yükünür--mn alḳu vıtyadarı-lar-ḳa yükünürmn ezrua tŋri-ke yükünürmn ḫurmuzta tŋri-ke .. yükünürmn edgülüg uma ḫat . . . [un] begi makisvari birle bėrge …
U II, T. III M. 231.-18 ḫurmuzta üze yme ḫılılmıs arvıs-ın keser-mn