İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

atlıg sıfat

274 geçiş 17 biçim 19 eser MaitShoRSekAbhUKBTTIB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Adlı, … adında: “ay toldı atlıġ er” Aytoldı adlı bir er; “aşoḳ atlıġ sögüt” Aşoka adlı ağaç; “bėş türlüg anantiras atlıġ aġar tsuy” anantiras denen beş ağır günah; “sumir teriŋ atlıġ bodistv” Sumeru-derin adlı bodhisattva. Tanıklar: SekMaitTövbe
  2. Ünlü, adı sanı olan: “atlıġ küülüg” ünlü, şanlı; “eḍgü atlıḍ bolayın tise” iyi adlı olmak istersen; “kiçig atlıġıġ ulġartdım” adı küçük olanı büyüttüm. Tanıklar: BKKB
  3. Atlı, süvari: “ėki ülügi atlıġ erti, bir ülügi yadaġ erti” (ordunun) üçte ikisi atlı, üçte biri yaya idi. Tanıklar: T

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): atlıg — yalın hâliyle 106 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • atlıg 82 (Mait, IB, BK, ŞU) · atlıġ 24 (KB, KİP, Tövbe, T)
  • atlaġ 12 (Mait) · atlag 1 (Man)
  • atlıġlar 2 (KİP, KP) · atlıglar 1 (Mait)

Çekimli biçimler (15):

TT TT I-X

12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 12.-13 birök bu tuşuşmaḳ atlġ ırḳ kelser . sevin inçe ayur .
T II Y 36. 2. -30–31 ada ertgei [.] edgü kelgei [.] birök süü sülemek atlġ ırḳ kelser sawın inçe ayur . süü süleser yėr telinir .
T II Y 36.13. -41–45 … üzedser sn [.] kelen keyik müyüzi teg atıŋ küüŋ kötlürgei [.] birök bu taġ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . taġ yėrinte taġ önti seŋir boltı . topraġ üze …
T II Y 36.3.-53–55 yaŋırdı il olurġai sn . birök bu ḳoramaḳ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr suw tmırı ḳurısar yaş yawışġu ḳurıyur [.]
T II Y 36.15-66–69 … balıḳda erser ḳorayur . buyan edgü ḳılınç ḳılġu ol . birök bu ḳatḳa birmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe ayur .
T II Y 36.14-81–88 … ŋı yıl-nıŋ ėki ygrminç ay-ıŋa . ançata timin iş ///////// birök bu sewinmk atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . sewinç ögrünç saŋa kelti .
T II Y 36.17.-101–102 birök bu teriŋ ḳuduġ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr .
T II Y 36. 5. -111–112 birök utru kelmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr .
T II Y 36. 6.-132–133 birök inç kelmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . yėl iyin eşidilür .
T II Y 36.1.-154–157 … çlig ol . ḳonşı ḳız utlı-lıġ . ḳop işiŋ yaraġ -lıġ [.] birök kiçig igitmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr .
T II Y 36 .16. -205 birök bu igitmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr [.]
T II Y 36. 4.-221–224 … sarp . köŋül-üŋ yıġ inç tur . etüzüŋ bil şük tur . birök bu uluġ münükmek atlġ kelser . sawın inçe tėr .