İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

boḍun isim

810 geçiş 64 biçim 16 eser KuTKBBKKTTŞUDLTMait Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Halk, kavim, ulus: “türük bodun, bunı eşidiŋ” Türk halkı, bunu işitin; “yir basruḳı taġ, boḍun basruḳı beg” yerin ağırlığı dağ, halkın ağırlığı beydir; “begli bodunlıg” beylerle halk; “anta ḳalmışı bodun on uyġur toḳuz oġuz” oradan kalan halk On Uygur ve Dokuz Oğuz; “ḳamag şaḳi tözlüg bodun buḳun” bütün Şakya soylu halk; “törü birle tüzse ili boḍnını” ülkesinin halkını töreyle düzene koyarsa. Tanıklar: KT2BK2ŞUMaitKBDLT
  2. (Kuran çevirisinde) kavim, topluluk; bir kişinin kavmi: “aydı musa boḍnıḳa: ey boḍnum” Musa kavmine dedi: ey kavmim; “fir‘avn boḍnı” Firavun’un kavmi; “bitig boḍnı” kitap ehli. Tanıklar: KuT3

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): boḍun — yalın hâliyle 328 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • boḍun 179 (KB, KuT, DLT, AH) · bodun 149 (BK, KT, T, ŞU)
  • boḍunḳa 102 (KB, KuT, DLT) · bodunḳa 8 (KT, ŞU, KÇ, BK) · boḍunka 2 (KuT) · bodunka 1 (ŞU)
  • bodunug 58 (BK, KT) · boḍunuġ 7 (KB) · bodunuġ 5 (T, KÇ, Sek)
  • bodunı 16 (KT, BK, Sek, O) · boḍunı 3 (KuT)
  • bodunlıġ 1 (BK) · bodunlıg 1 (KT)

Çekimli biçimler (62):

KÇ Küli Çor Yazıtı

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KÇ 4–5 ... özlüki boz at erti. Kedim alpi erdemi anta tükedi. Türk bodunḳa.... Saġ(ı)r Çuluġan yaġı(t)toḳda [Küli] Çor [oplayu tegi]p, sançıp, ölürüp …
KÇ 6 bulup Az ėlig tutdı. Kėrü Az erti. Küli Çor Türk bodun [ḳ]aġanıŋa eli[n törösin ] Bilgesin üçün, alpin erdemin [üçü]n ḳaz[g]antı
KÇ 13 … n uduztuḳ[ı, ḳo]ntuḳı, itdüki, yer aldoḳı / [Işbara Bil]ge Küli Çor Tarduş bodunuġ ėt[i] ayu olortı
KÇ 14 özlükin binip, o[playu tegi]p üç erig sançdı. Tü[rgiş / bodun ė]tdökde Küli Çor özlüki yegren at binip anta kėrü barıp, Yençü ügüzüg keç …
KÇ G 2 [an]in üçün bunça bodun ḳuburap yoġladı. Ben Terben m[en].