KÇ sözlüğü · madde
boḍun isim
Tanım
- Halk, kavim, ulus: “türük bodun, bunı eşidiŋ” Türk halkı, bunu işitin; “yir basruḳı taġ, boḍun basruḳı beg” yerin ağırlığı dağ, halkın ağırlığı beydir; “begli bodunlıg” beylerle halk; “anta ḳalmışı bodun on uyġur toḳuz oġuz” oradan kalan halk On Uygur ve Dokuz Oğuz; “ḳamag şaḳi tözlüg bodun buḳun” bütün Şakya soylu halk; “törü birle tüzse ili boḍnını” ülkesinin halkını töreyle düzene koyarsa. Tanıklar: KT2BK2ŞUMaitKBDLT
- (Kuran çevirisinde) kavim, topluluk; bir kişinin kavmi: “aydı musa boḍnıḳa: ey boḍnum” Musa kavmine dedi: ey kavmim; “fir‘avn boḍnı” Firavun’un kavmi; “bitig boḍnı” kitap ehli. Tanıklar: KuT3
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): boḍun — yalın hâliyle 328 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- boḍun 179 (KB, KuT, DLT, AH) · bodun 149 (BK, KT, T, ŞU)
- boḍunḳa 102 (KB, KuT, DLT) · bodunḳa 8 (KT, ŞU, KÇ, BK) · boḍunka 2 (KuT) · bodunka 1 (ŞU)
- bodunug 58 (BK, KT) · boḍunuġ 7 (KB) · bodunuġ 5 (T, KÇ, Sek)
- bodunı 16 (KT, BK, Sek, O) · boḍunı 3 (KuT)
- bodunlıġ 1 (BK) · bodunlıg 1 (KT)
Çekimli biçimler (62):
boḍunḳa 102
bodunug 58
boḍnı 53
boḍunda 22
boḍundın 19
boḍnıḳa 18
bodunı 16
boḍnum 15
boḍunlar 15
boḍnını 10
boḍunnuŋ 10
bodunum 9
boḍnındın 9
boḍunnı 9
bodunḳa 8
boḍunuġ 7
buḍnı 7
bodunıg 6
boḍunlarıŋa 6
boḍnıŋa 6
bodunta 5
bodunuġ 5
boḍunlarnı 5
boduni 4
bodunin 3
boḍnuŋ 3
boḍnıdın 3
boḍunlarḳa 3
boḍunlardın 3
boḍunı 3
boduntın 2
bodunım 2
bodunuma 2
boḍnuŋdın 2
boḍunka 2
boḍnın 2
boḍunlarındın 2
buḍunḳa 2
bodunlıġ 1
bodummın 1
bodunlıg 1
bodunka 1
bodunumız 1
bodunumın 1
bodunın 1
bodunıŋ 1
boḍnumdın 1
boḍnumız 1
boḍnumızke 1
boḍnuŋa 1
boḍnımız 1
boḍnuŋuz 1
boḍunları 1
boḍunlarıda 1
boḍnuŋnı 1
boḍunlarını 1
boḍunuḳ 1
boḍın 1
buḍnuŋ 1
buḍnıŋa 1
buḍun 1
buḍunuġ 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →KÇ Küli Çor Yazıtı
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KÇ 4–5 | ... özlüki boz at erti. Kedim alpi erdemi anta tükedi. Türk | bodunḳa | .... Saġ(ı)r Çuluġan yaġı(t)toḳda [Küli] Çor [oplayu tegi]p, sançıp, ölürüp … |
| KÇ 6 | bulup Az ėlig tutdı. Kėrü Az erti. Küli Çor Türk | bodun | [ḳ]aġanıŋa eli[n törösin ] Bilgesin üçün, alpin erdemin [üçü]n ḳaz[g]antı |
| KÇ 13 | … n uduztuḳ[ı, ḳo]ntuḳı, itdüki, yer aldoḳı / [Işbara Bil]ge Küli Çor Tarduş | bodunuġ | ėt[i] ayu olortı |
| KÇ 14 | özlükin binip, o[playu tegi]p üç erig sançdı. Tü[rgiş / | bodun | ė]tdökde Küli Çor özlüki yegren at binip anta kėrü barıp, Yençü ügüzüg keç … |
| KÇ G 2 | [an]in üçün bunça | bodun | ḳuburap yoġladı. Ben Terben m[en]. |