aşa- fiil

23 geçiş 11 biçim 6 eser Abh Mait KB ShoR Huast AO Anlam haritasında göster

Tanım

Yemek, tüketmek: “siŋirgülük aşaġuluḳ” sindirilecek, yenecek; “aşta bögüş urup … aşayurlar” yemekte ölçüyü gözeterek yerler; “tapıġın aşayu” sunulan yiyeceği yiyerek; “öŋre aşadaçılar” (topluluktan) önce yiyenler. Tanıklar: Mait Abh ShoR
(Yıl) yaşamak, tüketmek: “üküş il aşaġıl” çok yıl yaşa; “aşasu yaşasunı luḳman yılı” Lokman’ın yılları kadar yaşasın. Tanıklar: KB2
“aşaġuluḳ yaşaġuluḳ” yaşayacak (canlılar): “tınlıġlar uġuşınıŋ aşaġuluḳ yaşaġuluḳ buyanları” canlı soyunun yaşam sevapları. Tanıklar: AO2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): aşa- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (11):

aşaġuluḳ 8 aşayu 4 aşasu 2 aşayurlar 2 aşadaçılarnaŋ 1 aşaduḳumuz 1 aşamadın 1 aşamaḳ 1 aşaġu 1 aşaġıl 1 aşaḍu 1

Mai.Tek.016.32–37	… at ė(l)te ... yine paşaŋ tagka ... amtı anta teŋri yalaŋuḳ / - ... tapıġın	aşayu	on küçin küçedü üç türlüg örüg ornanmış ög tu / / ...
Mai.Tek.035.15–18	erüş üküş balıḳlıg boduntın ayag çilteg	aşayu	.. kaltı ataḳavat(i) (a)tl(ıg) (teŋr)idem balıḳtın vayşirv(an) (k)unçuy kut …
Mai.Tek.072.01–04	… uzunç ülüş bėş p(a)t(a)r anta ölüp seŋik yėdeçilerneŋ bursoŋ kuvragda öŋre	aşadaçı--larnaŋ	ornı oyası avış tamu üçün avış tamuda tugdılar..
5a-24–26	ḳ- . . . g-ilerinde [ol]urup adru[ḳ] . . . . . . tŋridem aş	a[şayu]rlar	. . . . . . -un küseyürler . .
Mai.T-11.4a.30	… tataġ bodiswt … -tin(i)ŋ … tübintin et’öziŋe kigürür anı üçün yalŋuḳ aşın	aşamadın	on ay köni ögrünçülügin ertürür ..

“aşa” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).