Mait sözlüğü · madde
alḳu sıfat
Tanım
- Bütün, hep, her: “alḳu tınlıġlar” bütün canlılar; “alḳu nizvanılar” bütün tutkular; “alḳu işlerig bütürür” bütün işleri başarır. Tanıklar: Mait2AbhAO2ShoR
- Ad olarak: hepsi: “alḳunı” hepsini; “alḳu barça” hepsi, tamamı; “alḳudın sıŋar” her yönden. Tanıklar: KİPSekMaitAbhShoR
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): alḳu — yalın hâliyle 668 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- alḳu 586 (Abh, U, ShoR, Sek) · alku 57 (Mait, IB) · alqu 25 (ShoR)
- alḳuḳa 7 (Abh, Sek, KİP) · alkuḳa 1 (Mait)
- alkunuŋ 3 (Mait) · alḳunuŋ 3 (Abh, TT)
- alḳudın 2 (KİP) · alkudın 1 (Mait)
Çekimli biçimler (10):
Bağlamlar
Bütün geçişler (93) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
93 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.13–19 | muna ertimlig et-özümüz ertip barsar | al(ku) | ed tavar barça tolp karılsar alp bulġu--lug kişi et-özin bulmışım yoḳsuz b … |
| Mai.Tek.00242–00248 | … ḳı yėme bar ikidin sıŋar ülüşin kutrulmış atlıg boşġutsuz tözün tınlıg kim | alku | nizvanılarag arıtı alkmış alku dyan samarlar üze erk türk (bo)lmış bu erür … |
| Mai.Tek.004.33–37 | arhantlarka kutġarġulug bu ... -larka süzülüp kutġarġulug ol tın(lıg) | alku | srvatyan atlıg bilge bilig küçin- -te uḳa yarlıḳar erdi.. |
| Mai.Tek.005.50–56 | üstün (teŋri) altın yalaŋuḳ / / - ... -ug edgü kılınç kazg(an-) ... | alku | asag tusu kılmaḳlıg (alpın) erdemin uḳmış kergek bu mu(n)tag türlüg sarasv … |
| Mai.Tek.010.30–36 | anı | alku | tözün maytrı birle soḳuşup ezrua teŋri yėrinte tugmaḳ küsüşin buşı bėrgeli … |
| Mai.Tek.012.30 | alku | işleyü tükedi--miz.. | |
| Mai.Tek.013.22–30 | … rlüg öŋre kisre eşidmedük teŋri teŋrisi burkan--nıŋ edgü atın küsin ėşidip | alku | et-özinteki tü tüpleri barça yoḳaru turdı süzük köŋülin yaruḳ yüzin aŋsız … |
| Mai.Tek.017.06–14 | alku | o / / ... ezrua t / / ... / ... -d utmış ... / / arka / ik(in)ti on p(a … | |
| Mai.Tek.019.08–13 | … ış açitide ulatı tört (yigirmi) urılar kırk tümen udu kelmi(ş) tınlıglar.. | alku | maytrı bodis(a)v(a)tka amramaḳın üç ınag tutmaḳ ... -sin |
| Mai.Tek.024.09–10 | alku | kedgü tonanġu böz ara bu böz erdni yėg erür.. | |
| Mai.Tek.027.06–11 | … nomınta evig barkag kodup toyın bolsar azu toyın bolġuçıḳa basutçı bolsar | alku | tınlıg maytrılag yaŋı kün körünçinte meŋileyürler.. |
| Mai.Tek.031.24–31 | / nü turur.. teg ögrünçülelegülüg ögenler bolur.. | alku | üstün ötrüki altı nyapaḳı yėriŋe tegi altunlug kümüşlüg vayturilag sapirla … |
| Mai.Tek.033.44–47 | alku | sansar içinte ol antag tınlıg oglanı yoḳ kim meniŋ ögüm kaŋım kam kadaşım … | |
| Mai.Tek.033.50–53 | … boltı isig özlerinte öŋi ödürdüm.. alkunuŋ karınlıg kovuḳ--larınta yatdım | alkunuŋ | sütin emdim.. |
| Mai.Tek.034.08–13 | alku | uçar yultuz osug- -lug kentü kentü ordularınta teŋriler teŋri katun--ları … | |
| Mai.Tek.038.37–41 | alku | olar munuŋ adaḳınta eŋitgeli yüküngeli tegim erürler ol savag ėşidip şanki … | |
| Mai.Tek.042.14–17 | alku | (em)gek öŋ urug ... -ġı bolmış kop edlerniŋ tıltag- -ı bolmış bir kşn (ü)d … | |
| Mai.Tek.050.17–21 | sekiz tümen tört mıŋ buyruḳlar.. sekiz tümen tört mıŋ bramanlar | (a)lku | yėgedmek begedmek erk türk (ev) bark (ko)dup ıda(lap) / / / maḳag ... - / … |
| Mai.Tek.054.25–28 | … bėrser kop kamag ajunta bilge biligke tükellig bolur içgü ot buşı bėrser.. | alku | igler nizvanı--larıg üzmeledeçi bolur.. |
| Mai.Tek.063.40 | (alk)u | şastrlar boşġunmış vayba--(j)ıḳi aryaçantri bodis(a)v(a)t kşi (aça)rı enet … | |
| Mai.Tek.072.30–33 | … kuvragnıŋ tegingülüg anutmış aş içgüsin öŋre yėmedimiz yuŋlamadımız erser | alku | teŋri yėrinte tugġay erdimiz.. |
| Mai.Tek.073.49–52 | … ḳ et-özlüg kayusı kalın et-özlüg kayusı sögüt etüzlüg kayusı ataz et-özlüg | alku | toyın başlıg erür-biz.. |
| Mai.Tek.081.44–52 | … r yirinçlig karınçlıg kıltaçılar.. burkanlarka yazmış yaŋılmış tınlıglar.. | alku | sançip tamuda tuġar--lar.. |
| Mai.Tek.083.37–49 | … ... orġaḳlar üze kurşayur yö(rgenür) üstün örtüki altın yap(aġı) tört tamı | alku | temirlig (ört-) -lüg kamag üdün iri(nç yarlıg tınlıg-) -larıg oḳsuz te(gin … |
| Mai.Tek.084.41–46 | munça türlüg tınlıglar | alku | tapn tamuda t(og-) -arlar.. ne yėme yalaŋuḳlar al(tı) tü(men) yüz bir otuz … |
| Mai.Tek.101.35–40 | … / - ... -miş amarı emitmiş kamıtmış yol / / - ... kışlıḳ aşlıḳ kaznaḳları | alku | kurunlug kap kara tütün toḳımış belgürtir ... t- ... -me bu üdteki titig t … |
| Mai.Tek.109.16–24 | … ler neçe / ... ... -glġay ... / z- ... (teŋr)i teŋrisi bur(kan) şririn ... | alku | çmbudvip uluşta ... (tü)men tört mıŋ ... içgey |
| 1b-20 | … üş] [ė]ki ptr oġlanı yoḳ kim meniŋ ögüm ḳaŋım ḳam ḳadaşım bolmadılar erser | alḳu | meniŋ edgü öglilerim boltılar . . |
| 2a-9 | anın amtı | alḳu | tınlġlar meniŋ yetim ermezler . . |
| 2b-11–14 | … tŋriler beliŋlep udunup idiz ḳarşılartın ünüp ḳut buyanlġ uḳıġçıḳa uḳıtıp | alḳu | tujit orduḳa yıġılurlar . . |
| 3a-15 | şakimuni burḫantın | alḳu | tınlġ-larıġ urunçaḳ tuta tegintim . . |
| 4b-11–14 | tėtrü uḳar bilir bu br(a)ḫmayu braman-nıŋ ḳunçuyı br(a)ḫmawati atlġ ḳatun | alḳu | ḳunçuylarda oġuş töz körtle körk meŋ-iz ḳut buyan ç(a)ḫşap(u)tın bilge bil … |
| 5b-2–5 | … ltı ḳat tŋri yėrinteki meŋi ögr-ünçüde etizgülük oyunuŋuzlar erser . . anı | alḳu | yıġıp tėrip tujit tŋri yėriŋe kelü-rüŋler . . |
| 6a-4–5 | ḳut ḳol[mış tınlġlar | alḳu | tŋri yėrinte] yalŋuḳ et’özinte tuġmış . . . . . . |
| Mai.T-11.4a.10–13 | … i ḳatun adaḳı aġ-arlaġ bolup ḳop ḳamaġ tınlaġlarḳa üzüksüz buşı bi[rü]r .. | alḳu | irinç yarlaġ tınlarġlar[a]ġ sewer amrayur .. |
| Mai.T-11.6b.07–10 | … sögüt tübinte çeçeklik ö[rgün] üze yarım baġdaşınmaḳın [o]luru ḳaçıġ-ları | alḳu | süzülmiş erür .. |
| Mai.T-11.9b.28 | … lüg yaruḳlar ünerler üç mıŋ uluġ mıŋ yit suwdaḳı [ḳar]arıġ tünerig edlerig | alḳu | yoḳatdurur .. |
| Mai.T-11.11a.12–19 | … uluş-larda alḳu iştilür .. ol tıltaġın üç tamuluġ özlerde toġmış tınlaġlar | alḳu | ozarlar ḳut<r>ulur-lar .. |
| Mai.T-11.14b.09–16 | … da berü şasatar bilge bilig boşġunmış ikintisiz baḫ-sı m(e)n erür m(e)n .. | alḳu | yirtinçüde baḫşılar ayaġın çiltegin altaçı m(e)n erür m(e)n ... bu muntaġ … |
| Mai.T-11.15a.28 | inçip yme ilkide ertmiş burḫanlarn(ı)ŋ nom[ları] törüleri | alḳu | bu ujakın [bitilmiş] bolur .. kin keligme burḫan- larn(ı)n gym[e nom] aġ(ı … |
Aynı gövdeden maddeler
“alku” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).