başla- fiil

102 geçiş 19 biçim 11 eser KB KuT ShoR BK Mait KT TT Sek Anlam haritasında göster

Tanım

Başlamak: “bayat atı birle sözüg başladım” Tanrı’nın adıyla söze başladım; “başladım taŋrı atı birle” Tanrı adıyla başladım; “öziŋe basut ḳılsa iş başlasa” kendine yardım edip işe başlarsa; “ayaḳ tirki başlasa” kadehler dolaşmaya başlarsa; “iş küdük timin başlamış” işe hemen başlamış. Tanıklar: Sek KuT KB2
Önderlik etmek, yönetmek; (-yu biçimiyle) başta olmak üzere, önderliğinde: “ḳalın satıġçılarıġ başlap” kalabalık tüccarlara önderlik edip; “tatabı bodun başlayu udar seŋün kelti” Tatabı halkı başta olmak üzere Udar Sengün geldi; “ḳaġanḳa başlayu baz ḳaġanıġ balbal tikmiş” babam kağana ilk balbal olarak Baz Kağan’ı dikmiş; “tözün maytrı başlayu” soylu Maitreya başta olmak üzere; “ḳu seŋün başadu” Ku Sengün önderliğinde. Tanıklar: KT BK2 Mait
(başlan- biçimiyle) yönelmek, bir yerden başlamak: “kün ortudın başlanıp” güneyden başlayıp; “uyġur tapa başlanıp” Uygurlara doğru yönelip. Tanıklar: Mait DLT

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): başla- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (19):

başladı 165 başladım 38 başlasa 16 başlayu 12 başlap 10 başlamış 5 başlanıp 5 başadu 2 baslayu 1 başladuḳta 1 başlamaḳ 1 başlamaḳı 1 başlamıştaḳı 1 başlataçı 1 başlayur 1 başlayuḳı 1 başlayġlıġın 1 başlaġu 1 başlaġıl 1

Mai.Tek.006.01–04	? son = 221 433 (kün) ortudın	başlanıp	(nırvan-) -ka) barı yarlıḳadı kaş(i)p bu(rkan) (kün) batsıḳtın başlanıp nı …
Mai.Tek.006.01–04	… ın başlanıp (nırvan-) -ka) barı yarlıḳadı kaş(i)p bu(rkan) (kün) batsıḳtın	başlanıp	nırvan--(ka) (bar)ı yarlıḳadı..
Mai.Tek.006.05–06	şaḳimuni bur(kan) ... (y)ıŋaḳ	başlanıp	nırv(an-) -(ka barı yar)l(ı)ḳadı..
Mai.Tek.006.07–13	anın may(trı) (burka)n yėme kün (tugsıḳ)dın yıŋaḳ	başlanıp	(nırvan)ka barı yarlıḳar.. on--(tun) (sıŋar) ... maytrı burkan ... - / unl …
Mai.Tek.019.14–25	… dı anta ötrü ayagka tegimlig teŋri (teŋrisi) burkan tözün maytrı bo(disvt)	başlayu	kırk tümen yaŋı / - ... toyın kuvragka inçe t(ėp) yarlıḳadı..
Mai.Tek.023.09–15	anta öt(rü) m(a)haprçapati ġautami katun	başlap	sekiz t(ümen) şaḳilar işleri tükel bilge (teŋ)ri teŋrisi burkan(ka) bardıl …
Mai.Tek.050.13–16	… ḳr(v)rt ėlig kan başın sekiz tümen tört mıŋ ėligler begler arşidati puranı	başlap
Mai.Tek.052.18–23	arşi--dati arhant inçe tėp sözleyür.. saŋram taḳı bütmezken ite	başladuḳta	oḳ altı kat teŋri yėrinte siziŋe olurġulug teŋ(ri)d(em) ordular belgülüg b …

“başla” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).