emget- fiil

30 geçiş 19 biçim 10 eser KB KuT ShoR Huast TT Mait Sek Tövbe Anlam haritasında göster

Tanım

Acı çektirmek, eziyet etmek, sıkıntı vermek: “mini emgetür til iḍi ök telim” dil sahibi beni çok eziyet ettirir; “emgettiler kelmezde aşnu bizke” sen gelmeden önce de bize eziyet ettiler; “yavaş edgü kişilerig küŋ ḳul ḳıltım … emgettim” uysal iyi kişileri köle ettim, eziyet ettim; “ig toġa egirdi sėni emgetgeli” hastalık dert seni sardı eziyet etmek için; “bodunuġ … emgetmeŋ tolgatmaŋ” halkı üzmeyin, sıkıntıya sokmayın; “tapuġ birle yazuḳ igin emletür … özin emgetür” hizmetle kendini yorar. Tanıklar: BK KuT KB
(Olumsuz türevlerle) eziyet etmeyen: “kop kamag tınlıglarıg emgetmeksiz saḳınç” bütün canlılara eziyet etmeme düşüncesi; “adın tınlıġ oġlanın emgetmegümüz kergek erti” başka canlılara eziyet etmememiz gerekirdi. Tanıklar: Mait Tövbe

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): emget- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (19):

emgetür 9 emgetir 3 emgetürler 2 emgetdeçisiz 1 emgetdimiz 1 emgetgeli 1 emgetgülüg 1 emgetip 1 emgetmegümüz 1 emgetmek 1 emgetmekin 1 emgetmeksiz 1 emgetmetin 1 emgetmeŋ 1 emgetse 1 emgettiler 1 emgettim 1 emgetürsen 1 emgetışmezün 1

Mai.Tek.059.13–16	… bulurlar üdsüz kolu--(suz) (öv)kelemez bulġanmazlar kop kamag tınlıglarıg	emgetmeksiz	saḳınç saḳ--(ın)ġuçı bolurlar..
Mai.T-11.4a.14–21	… yme amran-maḳ kö[ŋül] öwke biligi busuş ḳa[dġu emgek] t(e)w kür ad(ı)naġuġ	emget-mek	ezük [b]atut sözlemekin alḳu tarḳarur .. tŋri ḳatunınta yimişlike ögrünçül …

“emget” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).