Mait sözlüğü · madde
ev isim
Tanım
- Ev, konut; yurt: “atın mindi keldi eviŋe turup” atına bindi, kalkıp evine geldi; “ewindin turup çıḳtı” evinden kalkıp çıktı; “tört yıŋaḳtın … ėwleriŋizdin” evlerinizden; “azu ėdiz evte erser” ya da yüksek bir evde ise; “ebime tüşmiş” yurduma (ordugâhıma) inmiş. Tanıklar: ŞUUKB2
- “ev bark” ev bark, hane halkı ve mal mülk; “evdin barktın ün-” (Budist metinlerde) evi barkı bırakıp rahip olmak: “evde ünüp altı yıl tapavan berkte” evden çıkıp altı yıl çile ormanında; “ev-tin ünmiş kişiler” evden çıkmış (rahip) kişiler; “ebin barkın ḳalısız ḳop kelürti” evini barkını eksiksiz hep getirdi; “ebin barkın buzdum” evini barkını dağıttım; “evke barḳḳa badımız erser” eve barka bağlandıysak. Tanıklar: Huast2SekMait2Man
- Hane, aile: “neçe evinŋ kişi orunçaḳın yiddimiz erser” nice hanenin, kişinin emanetini yediysek; “evnŋ yutuzıŋa yazındım erser” başkasının karısıyla günah işlediysem. Tanıklar: U
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
ev (Budist metinler), ew/ėw (KB, KuT) ve eb/ėb (yazıtlar) yazımları bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ev — yalın hâliyle 103 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ewke 20 (KB) · ewḳe 2 (KB)
- ewiŋe 16 (KB, Mait) · ėwiŋe 1 (KuT)
- ew 15 (KB, TT, Mait, DLT) · ėw 8 (KuT)
- ewi 11 (KB, DLT) · ėwi 2 (KuT)
- ewindin 1 (KB) · ėwindin 1 (KuT)
- ewlerindin 1 (KuT) · ėwlerindin 1 (KuT)
Çekimli biçimler (67):
evleri 375
evler 129
evlerin 58
evde 53
evlerde 31
ewke 20
ewiŋe 16
ew 15
ewde 13
ewin 11
ewi 11
evdin 10
ebi 9
ewdin 8
ėw 8
evtin 7
ebin 6
evinte 6
evig 5
ėwler 4
eviŋe 4
evke 4
ėwe 3
ėwleriŋiz 3
ebirü 3
ewiŋ 3
ėwleri 3
ewinde 2
evte 2
ewiŋde 2
ewni 2
ebig 2
ėbiŋėrü 2
ebime 2
ewḳe 2
ėwi 2
ėwleriŋe 2
ewiŋke 1
ebke 1
ewindin 1
evnŋ 1
ebige 1
evirü 1
ebde 1
eviŋde 1
ewlerdeki 1
ewlerindin 1
ebimrü 1
ewtin 1
ewüŋdin 1
evimte 1
ėb 1
ėbintin 1
eviniŋ 1
evlerig 1
awdin 1
evinŋ 1
ėwindin 1
ėwiŋe 1
ebiŋe 1
ewimte 1
ėwlerindin 1
ėwlerini 1
evip 1
ebimin 1
ėwleriŋizdin 1
ėwlerni 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (37) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
37 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.25–28 | evde | ünüp altı yıl tapavan berkte duşkaraçar emgek emgenmişin viçrazan örgün üz … | |
| Mai.Tek.003.15–23 | … iz muŋsuz taḳsız telim taşım bay barımlıg sansız üküş kötişvr bayaġut--lar | evleri | barkları öz tıḳ- vityas--tan yigi |
| Mai.Tek.007.55–56 | (ına)llar çorlar | evlerin | (barkların) kodup toyın dıntar (bolmaz)lar erti.. |
| Mai.Tek.007.57–62 | anın amtı ... kop yilik tutuḳ | ev | (bark) (kod)up toyın dıntar bolalım (munılay)u keŋeşip olar yėme teŋri (t) … |
| Mai.Tek.010.05–06 | taḳı saŋa buşı tavar kergek erser badari bramannaŋ | (ev)iŋe | barıp buşı kolġıl.. |
| Mai.Tek.010.07–11 | … niridani bramn yaġış--lıg yėrdin ünüp bardı.. anta ötrü badari bramn kentü | evinte | (o(luru kök kalıḳda kalır teg ... |
| Mai.Tek.012.32 | amtı kentü kentü ergülük | evke | baralım.. |
| Mai.Tek.015.01–06 | … ülüş] namo but namo d(a)rm namo saŋ amtı bu nomlug savag badarı bramn--nıŋ | e(v)inte | uḳmış kergek.. anta ötrü badarı braman taŋ yarunınta turup (inçe) tėp tėdi … |
| Mai.Tek.018.20–24 | … şaŋ tagda antag kügi üni ėştildi tözün maytrı teŋri teŋrisi burkan nomınta | evdin | barktın önti tėp.. taḳı yėme alku yėr suv--larda sadu kılmaḳ ün ėştilti |
| Mai.Tek.023.16–18 | eŋ (ilki) | evig | barkag ordug karşıg ... -ug kodmazlar.. ıḳinti kazġanmış ... kısıg yıġa tė … |
| Mai.Tek.025.15–20 | … amtı kamag bursaŋ kuvragdın iki toyın ötünü teginür-men kim küntemek meniŋ | evim- -te | aşanz--unlar.. men yėme küçüm (yėt)mişçe tapınıp ajunlug azuḳ ... (anta) ö … |
| Mai.Tek.027.06–11 | kim yėme kurtulmaḳ küsüşin burkan nomınta | evig | barkag kodup toyın bolsar azu toyın bolġuçıḳa basutçı bolsar alku tınlıg m … |
| Mai.Tek.040.05–08 | ol oḳ kün kitu--(mati balıḳ) uluştaḳı ... iyin | evig | (barkıg) (koddaçı) toyın bolurlar.. ... |
| Mai.Tek.049.01–03 | 6 ? = 234 277 511 534 yoḳ ... (ço)ġın yalın(ın) ... ... | (ev) | barkların ... ... biligke ... |
| Mai.Tek.050.17–21 | … yruḳlar.. sekiz tümen tört mıŋ bramanlar (a)lku yėgedmek begedmek erk türk | (ev) | bark (ko)dup ıda(lap) / / / maḳag ... - / k / - ... |
| Mai.Tek.050.22–28 | … tümen tört mıŋ purohit bramanlar birle purohit--ler erkin türkin erdnilig | evler--in | kodup ıdalap ulug tikin çuġın balıḳ uluşlug bodun buḳun--tın aġır ayag teg … |
| Mai.Tek.052.48–52 | tört yıŋaḳtınkı bursoŋ (kuvr)aglarka süŋ tayaḳ kılsar (ı)ġlig yatġu | evler | itip buşı bėrser.. buyanlıg itip buşı bėrser.. ig--lig kemlig bertük beçel … |
| Mai.Tek.052.53–56 | … rhar saŋram--larıg açınsar agrınsar v(i)rhar saŋram yėrin sipirser arıtsar | evig | bark--ag kodup toyın dıntar bolsar baçag olursar arıg çhşapt ... -d- ... |
| Mai.Tek.054.22–24 | konuḳluḳ | ev | bark buşı bėrser.. üstün teŋri yėrinte altın yalaŋuḳ et-özinte ulatı nırva … |
| Mai.Tek.057a.02 | ol oġul tugmışta | evinte | ptpdi sögüt belgülüg boltı.. |
| Mai.Tek.058.09–13 | anı kör- -üŋler ol an--tag bėş çöbıḳ yavlaḳ üdteki | evdin | barktın ünmiş toyınlar antag körksüz kılınçlıg erserler taḳı ne aytmış ker … |
| Mai.Tek.058.14–15 | teŋri teŋrisi burkanıg ölürgeli saḳınıp | eviŋe | aşka ötünti.. |
| Mai.Tek.068.36 | … ḳ-(igitmek) ... (ü)ç aġılıḳ nomu(g) ... - / / / lıg sözledimiz kuvr--aglıg | evlerig | yalıŋuz aŋantımız erksintimiz adnaġuḳa bėrdimiz.. |
| Mai.Tek.083.30–31 | anta tuġup temirlig örtlüg tünerig | evlerde | bekleyürler |
| Mai.Tek.084.10–14 | … suz teginçsiz örtlüg yalınlıg bı bıçġu et-özleri üze (ya)ġar.. bı bıçġulug | evlerde | bekle--(yür)ler.. tarjul şaḳtilerin ilgek--lerin sançarlar yaġar teg / / - … |
| Mai.Tek.094.01 | (tu)rup | eviŋe | bardı ... |
| Mai.Tek.094.02–08 | … ŋ ... turup yaŋı arıg kedim / - ... kedim ... -liginte ... tütsüglük tutup | eviniŋ | kapaġınta ulug aġır aymaḳın kelteçi dıntarlarag ... erti ... |
| Mai.Tek.101.24–34 | … - ... -ler belgürtir amtıḳı kişiler ... tigitin kerpiçin ... (ti)m(in ök) | evler | belgürtir ... |
| Mai.Tek.101.41–43 | evler | içinte amtıḳı üç ... çikin bodlug öŋsüz meŋiz(siz) ... -suz yalaŋuḳlarıg b … | |
| Mai.Tek.111.07–12 | ançam(a) ... / / üskütek yarsınçıg sasıg ... / / utunu / / / miş | evdin | barktın ün(üp) dıntar tėp bu muntag tamulug emgekliglerde ozmasar kurtulma … |
| 6b-12–16 | … ırtışın soyġalı közin oyġa-lı ėlgin adaḳın bıçġalı amraḳ kişi . . . oġulın | ewin | barḳın ordusın . . . [yėr] suw baġ borluḳ uluġ uluġ . . . . . . tėp buşı b … |
| Mai.T-11.3b.07–11 | ançama meŋi ançama edgü asıġ tusu ançama edgü ḳut ḳıw kim meniŋ | ewimte | barḳımta burḫanlıġ kün tŋri toġar ermiş .. |
| Mai.T-11.6b.17–29 | … ş budmış tınlaġlaraġ kntü et’özin ḫua yawışġu töltek-lig edgü yıdın toġmış | ew | barḳ-ça saḳınıp ol tınlaġlaraġ kigürüp isinü olu[ru]rça saḳınur isig ḳowuḳ … |
| Mai.T-11.13a.19–23 | … bodiswtaġ kitumati kent uluşḳa kigürüp altunluġ ḳayda brḫmayu bramann(ı)ŋ | ewiŋe | tegür-üp üstün tŋri altın yalnḳuḳ edruḳ edruḳ aġar ayaġ ḳılurlar .. |
| Mai.T-11.13b.15–22 | … dmiş ḳutı buyanı-ı erür .. naŋ bu orduda ḳarşıda ol-urġu ermez .. otġuratı | ew | barḳ ḳodup sisiksiz burḫan ḳutın bulġay .. tort köni kirtü nomluġ uluşlar … |
| Mai.T-11.14a.02–05 | ḳaltı küz ödteki linḫua çeçek osuġluġ közin arıtı yum<m>az .. taġ yış tam | ewlerdeki | ed tawarlaraġ tıdıġsız tutuġsuz körür .. |
| Mai.T-11.16a.28 | … ot- … … … -üklerig … kiŋürü ayu bėrür … ol tıltaġın sekiz ygrmi kolti sanı | awdin | barḳtın ünmiş dintarlar bilge bramanlar .. alḳu bodiswt-aġ baḫşı taplayurl … |