İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḫormuzta özel ad

Tanım

  1. Hürmüz tanrı: Budist metinlerde tanrıların kralı Śakra (Indra), Maniheist metinlerde ilk insan Ohrmazd: “ezrua hormuzta vişnu maheşvari” Brahmā, Śakra, Viṣṇu, Maheśvara; “tŋriler ėligi ḫurmuzta tŋri” tanrıların kralı Hürmüz tanrı; “birök ḫurmuzta teŋri körkin ḳurtulġu tınlġlar erser” Hürmüz tanrı görünüşüyle kurtulacak canlılar varsa; “hroştag teŋri hormuzta teŋrike … kapagın aça bėrdi” Çağrı tanrısı Hürmüz tanrıya … kapısını açtı; “ḫormuzta teŋri oġlanı bėş teŋri” Hürmüz tanrının oğulları beş tanrı (Maniheist). Tanıklar: MaitManU

ḫurmuzta (U II) ve ḫormuzta-h yazımları da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḫormuzta — yalın hâliyle 37 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḫormuzta 19 (Mait, Abh, Huast, Sek) · hormuzta 18 (Man, Mait)

Çekimli biçimler (3):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.51–56 sataġın almış nomlug erdnig küzetdeçi ezrua hormuzta vişnu m(a)heşv(a)ri tört m(a)ha-raçlarda ulatı kamag şazın küzetdeçi kutla …
Mai.Tek.00249–00255 … ntag tülüg tözünlerin tıḳmış teg tolu bursoŋ kuvrag erdni (tėtirler).. kim hormuzta teŋri--(te) ulatı ulug küçlüg teŋri--(ler) kirit atlıg dıdımlıg başları üz …
Mai.Tek.013.45–51 … belgürmiş kamag şaḳi töz--lüg bodun buḳun üze erklig türklüg şudotan atlıg hormuzta teŋrıḳe yüleşi ėlig kan bar..
Mai.Tek.018.51–54 … maŋ.. anta ötrü ezrua teŋri titrü közin tözün maytrı bodis(a)v(a)tag körüp hormuzta teŋrike inçe tėp tėdi..
Mai.Tek.019.01–07 ötrü / / son = 83 142 hormuzta teŋri inçe ... üçün kök kalıḳdaḳı t(eŋri-) -ler aŋsız ögrünçülüg s(evinçli …
Mai.Tek.037.03–08 amtı siz ol sögüt erdnig adruḳ adruḳ itigin itiŋ yaratıŋ hormuzta teŋri yarlıġıŋa vişvaḳrmi teŋri taḳı adın erüş üküş teŋriler birle çambu s …
Mai.Tek.037.11–13 ezrua / / arka -ta ... ötrü h(ormuzta) (teŋri) (inçe) (tėp) tėyür
Mai.Tek.045.09–10 bu oḳ et-özin teŋri yėriŋe agtınıp hormuzta teŋri birle bir orunta olurdum..
4b-5–6 ḫor-muzta tŋri osuġluġ çoġı yalını bramanlar ara ezrua <osuġluġ> ayaġulu[ḳ] aġ[ır]la …
Mai.T-11.3b.18–24 anta ötrü tŋriler iligi ḫormuzta tŋri tört maḫaraç tŋrilerke inçe tėp yrlıḳayur .. körüŋler sizler tüzünler …
Mai.T-11.3b.30 ḫor-muzta tŋri [yrlı]ġın işidip ögi-[bėr ygrminç ülüş tört ptr] rü sewinü tört maḫar …
Mai.T-11.4a.30 … osuġlu]ġ ög ḳarnınta olurup bekiz blgülüg turḳaru közinür .. tŋriler iligi ḫormuzta tŋri on ay kö-[ni] tŋridem tataġ bodiswt … -tin(i)ŋ … tübintin et’öziŋe ki …
Mai.T-11.6a.21–26 … emraḳım (.) anta ötrü kök ḳalıḳda turup satrayastriştaḳı s(a)ntuişiti tŋri ḫormuz[ta] tŋrike inçe tėp t[ėyür] …
Mai.T-11.8a.05–08 … ]gri inçe tėp yrlıḳ[ar ..] bükün yme ay tŋri-ke turġaḳ biş yultuz turur .. ḫormuz-ta tŋri inçe tėp tėyür ..
Mai.T-11.8b.21 … lge kişi ol yirig orunuġ ayamış aġırlamış krgek .. anta ötrü tŋriler iligi ḫormuzta [bėr ygrminç ülüş toḳuz ptr] i[nçe tėp tėyür ?]
Mai.T-11.9a.11–16 ḳutluġ[lar]nıŋ iligi üze ḫormuzta tŋri aŋa bėrmiş çambu sögüt budıḳın sıp alır (.) ötrü ol budıḳ yılınçġa yu …
Mai.T-11.9b.06–14 öŋ- ... ... ... ... [ḫormuz]ta tŋri eŋite et’öz- in tŋridem-m kaş atlaġ ton tutar (.) anta ötrü brḫmawati …
Mai.T-11.10a.26 … sap]rir erdini osuġluġ yaruḳ yaltrıḳ bėrle tegriklep ög ḳarnıntın üntükte ḫormuzta tŋri-niŋ tŋridem tonınta turġalı unamadın … [yirde turur ..
Mai.T-11.12a.17–23 ötrü üç ḳırḳ tŋri yiri üze erklig ḫormuzta tŋri uluġ aġar ayamaḳın ayaġ-ḳa tegimlig bodiswtaġ kaş atlaġ tonta yörgep …
Mai.T-11.12b.13–29 … r .. erdinilig siŋekliki tegre tegzinürler .. oŋtın soltın yıŋaḳınta ezrua ḫormuzta ulatı tŋriler ḳut ḳolu yorıyur-lar .. wçarpan tŋriler wçirin oynayu öŋtün …